Từ Vựng Tiếng Nhật Trong Xây Dựng: Bộ Sưu Tập Toàn Diện Nhất Cho Năm 2026 – Từ Căn Bản Đến Chuyên Sâu

Khi bước vào năm 2026, nhu cầu lao động chuyên ngành xây dựng đi Nhật Bản (dưới các chương trình như SSW – Specified Skilled Worker, Kỹ thuật sinh, hay Chuyên gia cao cấp) vẫn đang ở mức cao điểm. Không chỉ đơn thuần là nắm vững kỹ thuật chuyên môn, từ vựng tiếng Nhật trong xây dựng (建設現場の日本語 – Kensetsu genba no Nihongo) là “chìa khóa vàng” quyết định khả năng sinh tồn, thăng tiến và an toàn lao động tại hiện trường. Bài viết này tổng hợp bộ từ vựng toàn diện, được cập nhật theo thực tế làm việc tại Nhật năm 2026, phân loại theo chủ đề, kèm theo Kanji, Hiragana, Romaji, nghĩa tiếng Việt và ví dụ ngữ cảnh thực tế.

PHẦN 1: CẤU TRÚC BÀI VIẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP HỌC HIỆU QUẢ NHẤT 2026

Trước khi đi vào chi tiết, bạn cần hiểu cấu trúc ôn tập khoa học:
1. Phân nhóm theo công việc (Category-based): Học theo luồng công việc (Đào đất -> Móng -> Khung -> Hoàn thiện) thay vì học theo bảng chữ cái.
2. Kết hợp Kanji + Âm đọc (On-yomi/Kun-yomi): Ưu tiên nhớ Kanji vì biển báo, bản vẽ, báo cáo an toàn toàn là Kanji.
3. Học cặp từ (Collocation): Không học từ đơn lẻ. Ví dụ: Không chỉ học “打つ (Utsu – Đánh)”, mà học “杭を打つ (Kui o utsu – Đánh cọc)”.
4. Nghe – Nói ưu tiên: Hiện trường ồn ào, giao tiếp chủ yếu bằng lời nói (thường là văn phong thô ráp, ngắn gọn, mệnh lệnh).

PHẦN 2: TỪ VỰNG THEO CÁC GIAI ĐOẠN CÔNG TRÌNH (QUY TRÌNH CHUẨN)

2.1. Giai đoạn Chuẩn bị & Đo đạc (測量・着工前 – Sokuryō / Chakukō mae)

Đây là giai đoạn đầu, đòi hỏi độ chính xác cao. Sai sót ở đây dẫn đến sai lệch toàn bộ công trình.

Kanji	Hiragana	Romaji	Nghĩa tiếng Việt	Ví dụ ngữ cảnh (文例 – Bunrei)
測量	そくりょう	Sokuryō	Trắc địa, đo đạc	測量点を確認してください。 (Kakunin shite kudasai – Hãy xác nhận điểm trắc địa.)
境界杭	きょうかいぐい	Kyōkaigui	Mốc ranh giới	境界杭がずれていませんか。 (Zurete imasen ka – Mốc ranh có bị lệch không?)
仮設電気	かせつでんき	Kasetsu denki	Điện tạm (công trình)	仮設電気の申請は終わりましたか。 (Shinsei wa owarimashita ka – Đơn xin điện tạm xong chưa?)
仮設水道	かせつすいどう	Kasetsu suidō	Nước tạm	仮設水道を引く工事です。 (Hiku kōji desu – Là công trình kéo đường ống nước tạm.)
地盤調査	じばんちょうさ	Jiban chōsa	Khảo sát địa chất	地盤調査の報告書を提出して。 (Hōkokusho o teishutsu shite – Nộp báo cáo khảo sát.)
杭打ち	くいうち	Kuiuchi	Đánh cọc (móng cọc)	明日から杭打ち作業に入ります。 (Asu kara sagyō ni hairimasu – Từ mai bắt đầu vào việc đánh cọc.)
重機	じゅうき	Jūki	Máy thi công nặng (Excavator, Crane…)	重機のオペレーターを呼んで。 (Operētā o yonde – Gọi người điều khiển máy nặng.)
ユンボ / バックホウ	ゆんぼ / ばっくほう	Yunbo / Bakkuhō	Máy xúc lật (Backhoe/Excavator) – Từ ngoại lai phổ biến	ユンボで掘ってください。 (Hotte kudasai – Hãy đào bằng máy xúc.)
ダンプ	だんぷ	Danpu	Xe ben (Dump truck)	ダンプが入り口で待っています。 (Iriguchi de matte imasu – Xe ben đang đợi ở cổng.)
レベル	れべる	Reberu	Cấp độ, độ cao (Level) / Máy định tuyến	レベルを出して。 (Dashite – Đặt máy định tuyến / Kiểm tra độ cao.)
墨出し	すみだし	Sumidashi	Đánh mực (định vị trục, mép tường, cột)	墨出しは大工さんがやります。 (Daiku-san ga yarimasu – Thợ mộc sẽ làm việc đánh mực.)
遣り方	やりかた	Yarikata	Cọc chụp / Khung định vị (thường làm bằng gỗ)	遣り方を組んでおいて。 (Kunde oite – Hãy lắp khung cọc chụp trước.)

💡 Mẹo 2026: Tại hiện trường năm 2026, máy 全駅測量機 (Total Station – Tōru Sutēshon) và GNSS/GPS là chuẩn. Hãy học thêm: プリズム (Purizumu – Chuyển quang/Prism), ポール (Pōru – Sào gương), 座標 (Zahyō – Tọa độ).

2.2. Giai đoạn Móng & Cấu Trúc (基礎・躯体工事 – Kiso / Kutai Kōji)

Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng Tiếng Nhật Thông Dụng Nhất Năm 2026: Tổng Hợp Trọn Bộ, Học Dễ Nhớ Nhanh, Áp Dụng Ngay Cho Người Mới Bắt Đầu

Giai đoạn quan trọng nhất quyết định độ bền công trình. Từ vựng ở đây rất chuyên ngành.

A. Móng nhà (基礎工事 – Kiso Kōji)

Kanji	Hiragana	Romaji	Nghĩa	Ghi chú / Cặp từ thường đi kèm
掘削	くっさく	Kussaku	Khai thác, đào móng	掘削深さ (Kussaku fukasa – Độ sâu đào)
残土	ざんど	Zando	Đất thừa (phải aban ra ngoài)	残土処分 (Zando shobun – Xử lý đất thừa)
砕石	さいせき	Saiseki	Đá đập (đá 1×2, 2×4…)	砕石敷き (Saiseki shiki – Lót đá đập)
転圧	てんあつ	Ten’atsu	Ép đùn (bằng máy ép)	転圧機 (Ten’atsuki – Máy ép/Compactor), ランマー (Ramā – Máy ép nhảy/Rammer)
捨てコンクリート	すてコンクリート	Sute konkurīto	Bê tông vứt / Bê tông lean (lớp mỏng dưới móng)	Thường 50-100mm. Không chịu lực.
防湿シート	ぼうしつシート	Bōshitsu shīto	Tấm chống ẩm (PE film)	防湿シートを敷く (Shiku – Lót tấm chống ẩm)
配筋	はいきん	Haikin	Đặt thép (cán thép)	配筋検査 (Haikin kensa – Kiểm tra thép – Rất quan trọng!)
主筋	しゅきん	Shukin	Thép chính (thép chịu lực)	D10, D13, D16, D19, D22, D25, D29, D32, D35, D38
腹筋 / スターラップ	はらきん / すたーらっぷ	Harakin / Sutārappu	Thép bụng / Khung thép (Stirrup)	あばら筋 (Abarakin – Thép đai) cũng dùng.
定着長さ	ていちゃくながさ	Teichaku nagasa	Chiều dài neo (Ld)	定着長さが足りない (Tarinai – Thiếu chiều dài neo).
継手 / 定着	つぎて / ていちゃく	Tsugite / Teichaku	Nối thép / Neo thép	ガス圧接 (Gasu assetsu – Nối thép bằng khí), 機械式継手 (Kikaishiki tsugite – Nối thép cơ học).
型枠	かたわく	Katawaku	Khuôn (khuôn gỗ, khuôn thép, khuôn hệ thống)	型枠組立 (Kumitate – Lắp khuôn), 型枠解体 (Kaitai – Tháo khuôn).
セパレーター	せぱれーたー	Separētā	Thanh thép giữ khoan (Separator/Tie rod)	セパボルト (Sepaboruto) cũng dùng.
スペーサー	すぺーさー	Supēsā	Vật giữ khoảng cách (Spacer – giữ lớp bảo vệ thép)	ドーナツスペーサー (Dōnatsu supēsā – Spacer hình donut), ブロックスペーサー (Burokku supēsā – Spacer khối).
コンクリート打設	こんくりーとだせつ	Konkurīto dasetsu	Đổ bê tông	打設順序 (Dasetsu junjo – Thứ tự đổ), ポンプ車 (Ponpusha – Xe bơm bê tông).
バイブレーター	ばいぶれーたー	Baibureitā	Máy rung bê tông (Vibrator)	挿入バイブレーター (Sōnyū baibureitā – Máy rung chìm), 高周波バイブレーター (Kōshūha baibureitā – Máy rung tần số cao).
締固め	しめかため	Shimekatame	Đậm thực bê tông (Rung bê tông)	締固め不足 (Fusoku – Thiếu đậm thực -> Lổ bê tông).
養生	ようじょう	Yōjō	Chăm sóc bê tông (Tưới nước, che nắng/mưa)	養生期間 (Yōjō kikan – Thời gian chăm sóc), シート養生 (Shīto yōjō – Che tấm).

B. Cấu trúc khung (鉄骨・鉄筋コンクリート造 – Tekkotsu / RC Zō)

Kanji	Hiragana	Romaji	Nghĩa	Từ liên quan
柱	はしら	Hashira	Cột	柱脚 (Hashiraashi – Chân cột), 柱頭 (Hashiratō – Đầu cột)
梁	はり	Hari	Dầm	大梁 (Ōbari – Dầm chính), 小梁 (Kobari – Dầm phụ)
スラブ / 床版	するらぶ / ゆかいた	Sururabu / Yukaita	Sàn (Slab)	床版厚 (Yukaita atsu – Độ dày sàn)
壁	かべ	Kabe	Tường (tường chịu lực – 耐力壁 tairyokuheki)	開口 (Kaikō – Khổ cửa sổ/cửa ra vào)
鉄骨建方	てっこつたてかた	Tekkotsu tatekata	Lắp khung thép (Thi công thép)	建方順序 (Tatekata junjo), ボルト締め (Boruto shime – Vặn bu lông)
高力ボルト	こうりょくボルト	Kōryoku boruto	Bu lông cường độ cao (High strength bolt)	初期締め (Shoki jime – Vặn sơ bộ), 本締め (Honjime – Vặn cuối/torque chuẩn).
溶接	ようせつ	Yōsetsu	Hàn	アーク溶接 (Āku yōsetsu – Hàn arc), 半自動溶接 (Han jidō yōsetsu – Hàn bán tự động/CO2).
火気作業	かきさぎょう	Kaki sagyō	Công việc dùng lửa (Hàn, cắt, thiêu)	火気使用許可証 (Kaki shiyō kyokashō – Giấy phép dùng lửa – Bắt buộc có tại hiện trường).
重機オペレーター	じゅうきオペレーター	Jūki operētā	Người điều khiển máy (Crane, Crawler crane)	玉掛け (Tamakake – Câu hàng/Đóng gàng – Yêu cầu chứng chỉ).

2.3. Giai đoạn Hoàn Thiện & Hệ Thống Kỹ Thuật (仕上げ・設備工事 – Shiage / Setsubi Kōji)

Đây là giai đoạn nhiều hạng mục nhất, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các đội (Điện, Nước, HVAC, Hoàn thiện kiến trúc).

A. Hoàn thiện Kiến trúc (建築仕上げ – Kenchiku Shiage)

Kanji	Hiragana	Romaji	Nghĩa	Lưu ý
左官工事	さかんこうじ	Sakan kōji	Công trình trát (trát tường, sàn, bê tông mịn)	左官屋 (Sakan-ya – Thợ trát). 金鏝 (Kanagote – Cây trát sắt), 木鏝 (Kigote – Cây trát gỗ).
タイル工事	たいるこうじ	Tairu kōji	Công trình bố gạch (Tile)	目地 (Meji – Khâu gạch), 目地材 (Mejizai – Chất điền khâu), スペーサー (Tile spacer).
内装工事	ないそうこうじ	Naisō kōji	Công trình nội thất	ボード貼り (Bōdo bari – Dán tấm – Gypsum board), クロス貼り (Kurosu bari – Dán giấy dán tường/Wallpaper).
塗装工事	とそうこうじ	Tosō kōji	Công trình sơn	下塗り (Shitonuri – Sơn nền/Primer), 中塗り (Nakanuri – Sơn giữa), 上塗り (Uwanuri – Sơn mặt/Topcoat). ローラー (Rōrā – Cây lăn), 刷毛 (Hake – Cây chổi sơn).
防水工事	ぼうすいこうじ	Bōsui kōji	Công trình chống thấm	ウレタン防水 (Uretan bōsui – Chống thấm Urethane), シート防水 (Shīto bōsui – Chống thấm tấm PVC/TPO), アスファルト防水 (Asufaruto bōsui – Chống thấm Asphalt).
サッシ / 建具	さっし / たてぐ	Sasshi / Tategu	Khung cửa (Sash – nhôm/kính) / Cửa一般 (Tategu – Cửa gỗ, cửa chống cháy)	ガラス (Garasu – Kính), パッキン (Pakkin – Cao su gasket), クレセント (Kuresento – Khóa cửa sổ trượt).
金物	かなもの	Kanamono	Kim loại nhỏ (Kẹp, bánh xe cửa, chốt, móc…)	取っ手 (Totte – Cái nắm), 丁番 (Chōtsugai – Cái bẻ/cái khớp cửa).

B. Hệ thống Điện – Nước – HVAC (設備工事 – Setsubi Kōji)

Lưu ý: Các từ này thường giao tiếp chéo giữa đội xây dựng (Kenchiku) và đội thiết bị (Setsubi).

Kanji	Hiragana	Romaji	Nghĩa	Phân loại
配管	はいかん	Haikan	Lắp ống (Điện, Nước, Gas, HVAC)	Chung
配線	はいせん	Haisen	Kéo dây điện	Điện
スリーブ	するいーぶ	Surību	Ống lồng (PVC/Thép) để qua sàn/tường cho ống/dây	Cấu trúc/Thiết bị
インサート	いんさーと	Insāto	In-sert (Phụ kiện gắn sẵn vào bê tông để treo ống, khung, thiết bị)	Cấu trúc/Thiết bị
アンカー	あんかー	Ankā	Neo (Anchor bolt, Chemical anchor)	Cấu trúc/Thiết bị
支持金物	しじかなもの	Shiji kanamono	Phụ kiện treo ống (Bình, đai, khung treo)	Thiết bị
勾配	こうばい	Kōbai	Độ dốc (Ống thoát nước, ống nước mưa)	Nước/Thoát nước
逆勾配	ぎゃくこうばい	Gyakukōbai	Ngược độ dốc (Lỗi thi công nghiêm trọng)	Nước/Thoát nước
通気弁 / ベント	つうきべん / べんと	Tsūkiben / Bento	Van thoát khí (Vent pipe)	Thoát nước
清掃口	せいそうぐち	Seisōguchi	Kh口 kiểm tra/giết cặn (Cleanout)	Thoát nước
ダクト	だくと	Dakuto	Ống gió (Duct)	HVAC
グリル / レジスター	ぐりる / れじすたー	Guriru / Rejisutā	Phân phối gió (Grille, Register, Diffuser)	HVAC
ドレン	どれん	Doren	Ống thoát nước điều hòa (Drain pipe)	HVAC
冷媒管	れいばいかん	Reibaikan	Ống chất làm lạnh (Gas lỏng/hơi)	HVAC
ブレーカー	ぶれーかー	Burēkā	Cầu dao / Aptomat (Breaker)	Điện
分電盤	ぶんでんばん	Bundenban	Tủ phân phối điện (Phân phối sàn/căn hộ)	Điện
アース / 接地	あーす / せっち	Āsu / Setti	Chống sét / Địa (Grounding/Earthing)	Điện
PF管 / CD管	ピーエフかん / シーディーかん	Pī Efu kan / Shī Dī kan	Ống cứng (PF) / Ống mềm (CD) bảo vệ dây điện	Điện
ボックス / アウトレットボックス	ぼっくす / あうとれっとぼっくす	Bokkusu / Autorettokobokkusu	Hộp nối / Hộp ổ cắm, công tắc	Điện

PHẦN 3: TỪ VỰNG AN TOÀN LAO ĐỘNG – SỐNG CÓN TẠI HIỆN TRƯỜNG (安全管理 – Anzen Kanri)

Tại Nhật Bản năm 2026, An toàn (Anzen) là trên hết. Vi phạm an toàn có thể bị trục xuất, phạt tiền nặng, hoặc công ty bị đình chỉ hoạt động. Bạn BẮT BUỘC thuộc lòng nhóm này.

3.1. Trang thiết bị bảo hộ (保護具 – Hogu)

Kanji	Hiragana	Romaji	Nghĩa	Ghi chú 2026
ヘルメット	へるめっと	Herumetto	Mũ bảo hiểm	Kiểm tra ngày hết hạn (보통 3 năm). Màu trắng: Giám sát/Kỹ sư; Màu vàng/đỏ: Công nhân.
安全帯 / 墜落制止用器具	あんぜんたい / ついらくせいしようきぐ	Anzentai / Tsuiraku seishi yō kigu	Dây an toàn / Thiết bị ngăn rơi (Tên gọi mới chính thức từ 2022)	フルハーネス (Furu Hānesu – Full body harness) là bắt buộc công việc trên 2m (từ 2022/2023).
安全靴	あんぜんぐつ	Anzen gutsu	Giày bảo hộ (mũi thép)	JIS T 8101 chuẩn. Có loại chống đâm xuyên móng (耐釘 – Teitei).
手袋	てぶくろ	Teebukuro	Găng tay	革手袋 (Kawa tebukuro – Da), ゴム手袋 (Gomu tebukuro – Cao su), 耐切創手袋 (Taisekishō tebukuro – Chống cắt).
保護メガネ / ゴーグル	ほごメガネ / ゴーグル	Hogo megane / Gōguru	Kính bảo hộ	Bắt buộc khi cắt, mài, hàn, đập bê tông.
防塵マスク / 防毒マスク	ぼうじんマスク / ぼうどくマスク	Bōjin masuku / Bōdoku masuku	Khẩu trang bụi / Khẩu trang độc khí	N95/DS2 cho bụi. Họa chất/VOC cần mặt nạ lọc hơi hữu cơ.
耳栓 / イヤーマフ	みみせん / いやーまふ	Mimisen / Iyāmafu	Nút tai / Mũi tai chống ồn	Bắt buộc khu vực máy cắt, máy nén, máy phát điện.
作業着 / つなぎ	さぎょうぎ / つなぎ	Sagyōgi / Tsunagi	Đồng phục làm việc / Đồng phục liền mũ	Có dải phản quang (反射テープ – Hansha tēpu) ban đêm.
命綱	いのちづな	Inochizuna	Dây mạng (Dây an toàn – gọi cũ, vẫn dùng thông tục)	Gắn vào 支点 (Shiten – Điểm neo).

3.2. Biển báo & Câu lệnh An toàn (Anzen Hyōshiki / Meirei)

Tiếng Nhật (Kanji/Kana)	Romaji	Nghĩa	Tần suất nghe
危険	Kiken	Nguy hiểm	Rất nhiều (Biển đỏ)
立入禁止	Tachiiri kinshi	Cấm đi vào	Rất nhiều
ヘルメット着用	Herumetto chakuyō	Bắt buộc đội mũ	Cổng vào hiện trường
安全帯着用	Anzentai chakuyō	Bắt buộc móc dây an toàn	Sàn, giàn giáo, mái nhà
火気厳禁	Kaki genkin	Cấm tuyệt đối lửa	Kho vật liệu, gần xăng dầu
足元注意	Ashimoto chūi	Chú ý chân (để tránh trượt, vấp)	Sàn ướt, rác rưởi, lỗ hở
頭上注意	Zujō chūi	Chú ý đầu (vật rơi, đùn đầu)	Dưới giàn giáo, khu vực nâng hạ
重機旋回注意	Jūki senshū chūi	Chú ý máy xoay (Crane, Excavator)	Khu vực máy nặng làm việc
ヨシ！ / よし！	Yoshi!	Được rồi / OK / An toàn (Xác nhận trước khi nâng hạ, hàn, đào)	Cực kỳ quan trọng – Người câu hàng (Tamakake) nói với người điều khiển máy.
ストップ / 止まれ	Sutoppu / Tomare	DỪNG LẠI (Khẩn cấp)	Ghi nhớ ngay lập tức.
危険予知活動 (KY活動)	Kiken Yochi Katsudō (KY Katsudō)	Hoạt động dự báo nguy hiểm (KY Meeting)	Làm hàng ngày trước ca sáng.
ツールボックスミーティング (TBミーティング)	Tsurubokkusu Mītingu (TB Mītingu)	Cuộc họp an toàn trước ca (Toolbox Meeting)	Thường 5-10 phút.
ヒヤリハット (Hiyari Hatto)	Hiyari Hatto	Gần tai nạn (Near miss) – Từ “Hiyari” (giật mình) + “Hatto” (bỗng nhiên)	Báo cáo ngay khi gặp sự cố suýt xảy ra tai nạn.
リスクアセスメント	Risuku Asesumento	Đánh giá rủi ro (Risk Assessment)	Trước khi làm việc mới/nguy hiểm.

PHẦN 4: TỪ VỰNG QUẢN LÝ DỰ ÁN, BÁO CÁO & HÀNH CHÍNH (現場管理・事務 – Genba Kanri / Jimu)

Dành cho Kỹ sư, Giám sát, Trưởng nhóm, Đội trưởng. Năm 2026, số hóa hiện trường (DX – Digital Transformation) phổ biến (App quản lý tiến độ, BIM, Tablet tại hiện trường).

Có thể bạn quan tâm: Tổng Hợp Từ Vựng Tiếng Nhật Theo Chủ Đề PDF Mới Nhất 2026: Download Miễn Phí, Học Hiệu Quả Từ N5 – N1

4.1. Tiến độ & Chất lượng (工程・品質 – Kōtei / Hinshitsu)

Kanji	Hiragana	Romaji	Nghĩa
工程表	こうていひょう	Kōteihyō	Biểu đồ tiến độ (Gantt chart)
工程会議	こうていかいぎ	Kōtei kaigi	Họp tiến độ (Thường hàng tuần)
前倒し	まえだおし	Maedaoshi	Làm trước tiến độ (Fast track)
遅れ	おくれ	Okure	Trễ tiến độ
挽回	ばんかい	Bankai	Bù đắp tiến độ
クリティカルパス	くりてぃかるぱす	Kuritikaru pasu	Đường găng (Critical Path)
検査	けんさ	Kensa	Kiểm tra (Chất lượng)
中間検査	かんかんけんさ	Kankan kensa	Kiểm tra trung gian
完了検査	かんりょうけんさ	Kanryō kensa	Kiểm tra hoàn thành
是正指示	ぜせいしじ	Zesei shiji	Chỉ thị chỉnh sửa (Non-conformance)
不適合	ふてきごう	Futekigō	Không đạt / Không phù hợp (Non-conformity)
出来形管理	できがたかんり	Dekigata kanri	Quản lý hình thù thành phẩm (Kiểm tra kích thước, vị trí, độ chệch)
写真管理	しゃしんかんり	Shashin kanri	Quản lý ảnh hồ sơ (Bắt buộc: Trước – Trong – Sau)
黒板 / ホワイトボード	こくばん / ほわいとぼーど	Kokuban / Howaitobōdo	Bảng đen / Bảng trắng (Để ghi tên công trình, hạng mục, ngày tháng khi chụp ảnh)
施工図	せこうず	Sekōzu	Bản vẽ thi công (Shop drawing)
承認図	しょうにんず	Shōninzu	Bản vẽ đã duyệt (Approved drawing)
設計変更	せっけいへんこう	Sekkei henkō	Thay đổi thiết kế (Variation order)
指示書	しじしょ	Shijisho	Văn bản chỉ thị (Instruction)
回答書	かいとうしょ	Kaitōsho	Văn bản trả lời / Phản hồi

4.2. Nhân sự & Năng suất (人員・歩掛 – Jin’in / Buugake)

Kanji	Hiragana	Romaji	Nghĩa
職長	しょくちょう	Shokuchō	Trưởng nhóm / Capitán (Người trực tiếp chỉ đạo công nhân)
元請け	もといけ	Motoike	Tổng thầu (General Contractor – Zenecon)
下請け	したうけ	Shitauke	Thầu phụ (Subcontractor)
孫請け	まごうけ	Magouke	Thầu cấp 3 (Sub-sub)
常用	じょうよう	Jōyō	Làm theo ngày (Daywork) – Tính tiền công + vật liệu thực tế
出来高	できだか	Dekidaka	Khối lượng hoàn thành (Để thanh toán)
歩掛	ぶがかり	Bugakari	Định mức công (Số giờ người/đơn vị khối lượng)
人工	にんく	Ninku	Công nhân ngày (1 người x 1 ngày = 1 ninku / 8h)
残業	ざんぎょう	Zangyō	Tăng ca
休日出勤	きゅうじつしゅっきん	Kyūjitsu shukkin	Đi làm ngày nghỉ
有給休暇	ゆうきゅうきゅうか	Yūkyū kyūka	Nghỉ phép có lương (Annual leave)
健康診断	けんこうしんだん	Kenkō shindan	Khám sức khỏe định kỳ (Bắt buộc 1 năm/lần)
特別教育	とくべつきょういく	Tokubetsu kyōiku	Đào tạo đặc biệt (Bắt buộc: Hàn, Cẩu, Xúc, Lắp giàn giáo, Không gian kín…)
技能講習	ぎのうこうしゅう	Ginō kōshū	Khóa đào tạo kỹ năng (Cấp chứng chỉ: Vận hành cẩu, Xe nâng, Giàn giáo…)

PHẦN 5: TỪ VỰNG THEO CÁC CHUYÊN NGÀNH CỤ THỂ (ĐẶC BIỆT DÀNH CHO SSW/KỸ THUẬT SINH NĂM 2026)

Nếu bạn thi SSW (Specialized Skilled Worker) ngành Xây dựng (建設分野 – Kensetsu Bun’ya), bạn cần nắm vững từ vựng theo 18 hạng mục (職種 – Shokushu). Dưới đây là từ khóa cốt lõi của các ngành hot nhất:

5.1. Đóng cột thép / Thi công kết cấu thép (鉄骨工事 – Tekkotsu Kōji) & Hàn (溶接 – Yōsetsu)

• 建て方 (Tatekata): Lắp khung.
• ボルト締め (Boruto jime): Vặn bu lông (Torque control: トルクレンチ – Toruku renchi).
• 芯合わせ (Shin awase): Căn tâm (cột, dầm).
• 垂直度 (Suichokudo): Độ thẳng đứng.
• 水平度 (Suiheidō): Độ ngang.
• 溶接棒 (Yōsetsubō): Que hàn.
• 被覆アーク溶接 (Hifuku āku yōsetsu): Hàn arc được bao phủ (SMAW).
• 半自動溶接 (Han jidō yōsetsu): Hàn MIG/MAG/CO2.
• TIG溶接 (Tigu yōsetsu): Hàn TIG (Thép không gỉ, nhôm).
• 溶接継目 (Yōsetsutsugime): Vết hàn.
• 外観検査 (Gaikan kensa): Kiểm tra ngoại quan hàn.
• 超音波探傷検査 (Chōonpa tanshō kensa): Khám siêu âm (UT).
• 放射線透過検査 (Hōshasen tōka kensa): Khám X-quang (RT).

5.2. Thép hình (鉄筋工事 – Tekkin Kōji)

• 加工図 (Kakōzu): Bản vẽ chế tạo thép (Bar bending schedule).
• 切断 (Setsudan): Cắt thép.
• 曲げ (Mage): Uốn thép.
• 定尺 (Teishaku): Thanh thép độ dài chuẩn (thường 12m).
• 継ぎ手 (Tsugite): Nối thép.
• ガス圧接 (Gasu assetsu): Nối thép bằng đốt khí (Gas pressure welding).
• 機械式継手 (Kikaishiki tsugite): Nối thép cơ học (Coupler).
• 溶接継手 (Yōsetsu tsugite): Nối thép bằng hàn.
• 間隔 (Kankaku): Khoảng cách thanh thép (Pitch).
• かぶり (Kaburi): Lớp bảo vệ (Cover concrete).
• スペーサー (Supēsā): Vật giữ lớp bảo vệ (Đã nêu ở trên).
• 定着 (Teichaku): Neo thép.
• ラップ長さ (Rappu nagasa): Chiều dài đè thép (Lap length).

5.3. Bê tông & Khuôn (型枠工事 – Katawaku Kōji / コンクリート工事)

• システム型枠 (Shisutemu katawaku): Khuôn hệ thống (Doka, Peri, Aluma…).
• 合板型枠 (Gōhan katawaku): Khuôn ván ép (Compane).
• 離型剤 (Rikeizai): Chất tách khuôn (Form oil).
• セパレーター (Separētā): Thanh giữ khoan.
• Pコン (Pikon / P-Con): P-Con (Plastic Cone – nón nhựa giữ khoan, dùng một lần).
• スラブ (Sururabu): Sàn.
• 打継ぎ (Uchitsugi): Nối bê tông (Construction joint).
• コールドジョイント (Kōrudo jointo): Cold joint (Nối lạnh – lỗi).
• ジャンカ (Janka): Lổ bê tông (Honeycomb).
• ヘアクラック (Hea kurakku): Vết nứt tóc (Hairline crack).
• 仕上げ (Shiage): Hoàn thiện mặt bê tông (金鏝仕上げ – Kanagote shiage: Mịn sắt).

5.4. Điện / Ống dẫn (電気工事 – Denki Kōji)

Có thể bạn quan tâm: Học Từ Vựng Tiếng Nhật Romaji Hiệu Quả Nhất Năm 2026: Bí Quyết Ghi Nhớ Nhanh, Không Quên Lâu Cho Người Mới Bắt Đầu

• 幹線 (Kansen): Dây chính (Feeder/Main line).
• 幹線工事 (Kansen kōji): Công trình dây chính.
• 分岐 (Bunki): Phân nhánh.
• アウトレット (Autoretto): Ổ cắm / Điểm sử dụng.
• スイッチ (Suitchi): Công tắc.
• 照明器具 (Shōmei kigu): Đèn / Bộ đèn.
• 配管支持 (Haikan shiji): Treo ống điện.
• アース工事 (Āsu kōji): Công trình chống sét/địa.
• 絶縁抵抗測定 (Zetsuen teikō sokutei): Đo điện trở cách ly (Megger).
• 接地抵抗測定 (Setti teikō sokutei): Đo điện trở đất.

5.5. Nước thoát / Cấp nước / Gas (配管工事 – Haikan Kōji)

• 給水管 (Kyūsuikan): Ống cấp nước.
• 給湯管 (Kyūtōkan): Ống cấp nước nóng.
• 排水管 (Haisuikan): Ống thoát nước thải.
• 通気管 (Tsūkikan): Ống thoát khí.
• VP管 / VU管 (Bui Pī kan / Bui Yū kan): Ống PVC cứng (VP: dày, áp lực / VU: mỏng, thoát nước).
• HT管 (Eichi Tī kan): Ống PVC chịu nhiệt (Nước nóng).
• 継手 (Tsugite): Phụ kiện nối (Elbow, Tee, Socket, Reducer).
• 接着剤 (Setchakuzai): Keo dán PVC.
• フランジ (Furanji): Flange.
• ガスケット (Gasuketto): Gasket (Miếng đệm kín).
• ボルトナット (Boruto natto): Bu lông đai.
• 試験 (Shiken): Thử áp (Thủy lực / Khí).
• 洗浄 (Senjō): Rửa ống (Trước khi chạy hệ thống).

PHẦN 6: CÁC CẤU TRÚC NGỮ PHÁP & CÂU GIAO TIẾP THÔNG DỤNG TẠI HIỆN TRƯỜNG (2026)

Tiếng Nhật tại hiện trường (現場日本語 – Genba Nihongo) khác hẳn tiếng Nhật giáo khoa. Nó ngắn gọn, mệnh lệnh, thường bỏ trợ từ, dùng thể thô thường (Tameguchi) giữa đồng cấp/cấp trên nói với cấp dưới.

6.1. Thể mệnh lệnh & Yêu cầu (Meirei / Irai)

Câu tiếng Nhật	Romaji	Nghĩa	Mức độ
～てください (Te kudasai)	~te kudasai	Hãy làm ~ (Lịch sự, chuẩn)	An toàn, đối với khách/giám sát
～て (Te)	~te	Làm ~ (Ngắn gọn, đồng cấp/cấp trên->cấp dưới)	Rất phổ biến
～ろ (Ro) / ～よ (Yo)	~ro / ~yo	Làm ~ ngay! (Mệnh lệnh mạnh, khẩn cấp)	Nguy hiểm, gấp
～な (Na)	~na	ĐỪNG làm ~ (Cấm)	危険！触るな！ (Nguy hiểm! Đừng chạm!)
～ておいて (Te oite)	~te oite	Làm ~ trước / Chuẩn bị ~ sẵn	Chỉ thị chuẩn bị
～といて (Toite)	~toite	Rút gọn của ~te oite	Nhanh, thông dụng

Ví dụ thực tế 2026:
「資料、用意しといて。」(Shiryō, yōi shitoite.): Tài liệu, chuẩn bị sẵn nhé.
「そこ、危ないから入るな！」(Soko, abunai kara hairu na!): Đó nguy hiểm, đừng vào!
「墨、確認しとけ。」(Sumi, kakunin shitoke.): Mực, kiểm tra kỹ rồi nhé (shitoke = shite oke).

6.2. Báo cáo, Xác nhận (Hōkoku / Kakunin) – Quy trình “Hō-Ren-Sō” (Báo – Liên – Thăm)

Câu tiếng Nhật	Romaji	Nghĩa
終わりました (Owarimashita)	Owarimashita	Xong rồi. (Đơn giản, phổ biến nhất).
完了しました (Kanryō shimashita)	Kanryō shimashita	Hoàn thành. (Trang trọng hơn, báo cáo giấy).
確認しました (Kakunin shimashita)	Kakunin shimashita	Đã xác nhận / Đã check.
問題ありません (Mondai arimasen)	Mondai arimasen	Không vấn đề / OK.
大丈夫です (Daijōbu desu)	Daijōbu desu	Được / Không sao / Không cần. (Cẩn thận: “Daijōbu” có thể hiểu nhầm là “Không cần” hoặc “Được”. Nên dùng “OK desu” hoặc “Mondai arimasen” cho rõ ràng).
お願いします (Onegaishimasu)	Onegaishimasu	Nhờ bạn / Làm giúp tôi.
よろしくお願いします (Yoroshiku onegaishimasu)	Yoroshiku onegaishimasu	Nhờ bạn lo / Hợp tác nhé (Dùng khi giao việc).

6.3. Hỏi hanh, Xử lý sự cố (Shitsumon / Toraburu)

Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng Tiếng Nhật Ngành Xây Dựng 2026: Bộ Sưu Tập Toàn Diện, Cập Nhật Mới Nhất Cho Kỹ Sư, Giám Sát Và Thực Tập Sinh

Câu tiếng Nhật	Romaji	Nghĩa
これ、どうすればいい？	Kore, dō sureba ii?	Cái này làm sao? / Xử lý thế nào?
図面と違うけど？	Zumen to chigau kedo?	Khác với bản vẽ đấy? (Phát hiện sai sót).
指示書、出てますか？	Shijisho, detemasu ka?	Văn bản chỉ thị đã xuất/ban hành chưa?
材料、足りないです (Tarinai desu)	Zairyō, tarinai desu	Vật liệu thiếu.
納期、間に合いますか？	Nōki, maniaimasu ka?	Giao hàng kịp không? (Nōki = Ngày giao hàng).
職長、呼んでください (Shokuchō, yonde kudasai)	Shokuchō, yonde kudasai	Gọi trưởng nhóm (Capitán) ra.

PHẦN 7: XU HƯỚNG TỪ VỰNG MỚI TẠI NHẬT NĂM 2026 (DX & SDGs)

Năm 2026, ngành xây dựng Nhật đang chuyển dịch mạnh mẽ. Bạn sẽ nghe thấy các từ khóa này hàng ngày:

7.1. Số hóa hiện trường (建設DX – Kensetsu Dī Ekkusu)

• BIM / CIM (Building/Construction Information Modeling): Mô hình thông tin xây dựng. Từ “2D CAD” chuyển sang “BIM” là tiêu chuẩn các dự án lớn.
• i-Construction (アイコンストラクション): Slogan của Bộ MLIT (Bộ Giao thông Vận tải) – Sử dụng ICT cho toàn bộ vòng đời công trình.
• ドローン測量 (Dorōn sokuryō): Trắc địa bằng Drone.
• 3Dスキャナー (Surī Dī Sukyanā): Máy quét 3D (Laser scanner) để đối chiếu thực tế vs bản vẽ.
• タブレット / スマホ現場管理 (Taburetto / Sumaho genba kanri): Quản lý hiện trường bằng Tablet/Smartphone (App: ANDPAD, Kizuku, Fieldpad, Monoxer…).
• 電子黒板 (Denshi kokuban): Bảng đen điện tử (Để chụp ảnh hồ sơ tự động ghi thời gian, vị trí GPS, tên hạng mục).
• 遠隔臨場 (Enkaku rinjō): Giám sát/Kiểm tra từ xa (Online meeting tại hiện trường).
• 施工管理アプリ (Seikanri apuri): App quản lý thi công.

7.2. Môi trường & Bền vững (SDGs / カーボンニュートラル – Kābon Nyūtoraru)

• カーボンニュートラル (Kābon nyūtoraru): Trung hòa Carbon (Mục tiêu 2050, nhưng 2026 đang đẩy mạnh).
• グリーン建設 (Gurīn kensetsu): Xây dựng xanh.
• 再生骨材 (Saisei kotsuzai): Giữa tái chế (Recycled aggregate).
• 低炭素コンクリート (Teitanso konkurīto): Bê tông thấp carbon.
• 産業廃棄物 (Sangyō haikibutsu): Chất thải công nghiệp (Phân loại cực kỳ nghiêm ngặt: マニフェスト – Manifest – Sổ theo dõi chất thải).
• 分別解体 (Bunbetsu kaitai): Tháo dỡ phân loại (Để tái chế).

7.3. Lao động & Đa văn hóa (外国人労働者 – Gaikokujin Rōdōsha)

• 特定技能 (Tokutei Ginō): Kỹ năng đặc thù (Visa SSW 1 & 2). Năm 2026, ngành xây dựng là ngành nhận nhiều SSW nhất.
• 技能実習 (Ginō Jisshū): Kỹ thuật sinh (TITP).
• 日本語能力試験 (Nihongo Nōryoku Shiken – JLPT): N3, N2 là yêu cầu phổ biến cho SSW/Visa Chuyên gia.
• 建設キャリアアップシステム (Kensetsu Kyaria Appu Shisutemu – CCUS): Hệ thống thẻ IC quản lý nghề nghiệp xây dựng (Blue/Green/Silver/Gold card). Bắt buộc phải có thẻ này để vào hiện trường lớn năm 2026.
• 技能者 (Ginōsha): Người có kỹ năng (Được đăng ký trong CCUS).
• 所属事業者 (Shozoku jigyōsha): Đơn vị 소속 (Công ty bạn làm việc).
• 就労ビザ (Shūrō biza): Visa lao động.

PHẦN 8: PHỤ LỤC – BẢNG TRA CỨU NHANH CÁC ĐƠN VỊ ĐO LƯỜNG & KÝ HIỆU THÔNG DỤNG

Ký hiệu / Tiếng Nhật	Đọc (Romaji)	Nghĩa	Ghi chú
mm	Miri / Mirimētoru	Milimét	Đơn vị chuẩn trên bản vẽ.
m	Mētoru	Mét
㎡ / 平米	Heihō mētoru / Heibei	Mét vuông	Diện tích sàn, tường, sơn.
㎥ / 立米	Rippō mētoru / Ryūbei	Mét khối	Khối lượng bê tông, đất, đá.
t / トン	Ton	Tấn (1000kg)	Thép, bê tông, máy móc.
kg	Kiroguramu	Kilogam
N / ニュートン	Nyūton	Newton	Lực.
kN	Kironyūton	Kilonewton	Khả năng chịu lực neo, bu lông.
MPa / N/mm²	Megepasukaru	Megapascal	Cường độ bê tông (FC21, FC24, FC30…), cường độ thép (SD295, SD345, SD390, SD490).
℃ / 度	Do	Độ C	Nhiệt độ bê tông, môi trường.
%	Pāsento	Phần trăm	Độ dốc ống (1/100 = 1%), chứa thép.
φ (ファイ)	Fai	Phi (Đường kính thép)	φ10, φ13, φ16… (Đọc: “Fai jū”, “Fai jūsan”…).
@ (アットマーク)	Attomāku	Mỗi / Cái	@500 = Mỗi 500mm (Khoảng cách thép).
L / ℓ	Rittoru	Lít	Dung tích sơn, keo, nước.
セット (Setto)	Setto	Bộ / Set	Phụ kiện cửa, bộ khung cửa.
式 (Shiki)	Shiki	Hệ thống / Bộ (Máy lạnh, PCCC)	1式 = 1 hệ thống hoàn chỉnh.
箇所 (Kasho)	Kasho	Vị trí / Điểm	3箇所 = 3 vị trí.
台 (Dai)	Dai	Chiếc (Máy móc, thiết bị lớn)	2台 = 2 chiếc máy.
本 (Hon)	Hon	Cây / Thanh (Ống, dây, thanh thép)	100本 = 100 thanh.
枚 (Mai)	Mai	Tấm (Ván, tấm gạch, tấm gypsum)	50枚 = 50 tấm.
個 (Ko)	Ko	Cái (Vịt, bu lông, ổ cắm)	20個 = 20 cái.

PHẦN 9: CHIẾN LƯỢC HỌC TẬP VÀ ÔN TẬP CHO NĂM 2026

Để nắm vững lượng từ khổng lồ này, bạn không thể học vẹt. Hãy áp dụng quy trình “3 Bước Nắm Vững”:

Bước 1: Xây dựng “Sổ tay hiện trường” (Genba Techō – 現場手帳) – Số hóa hoặc Giấy đều được

• Mua một cuốn sổ nhỏ (size áo khoác) hoặc dùng App Note/Notion/Anki trên điện thoại.
• Phân tab: An toàn / Cấu trúc / Hoàn thiện / Điện Nước / Hành chính / Từ lóng.
• Mỗi ngày ghi 3-5 từ mới nghe được tại hiện trường (KY meeting, chỉ đạo của Shokucho, bản vẽ).
• Bắt buộc ghi: Kanji + Hiragana + Nghĩa Việt + Câu ví dụ thực tế bạn nghe được.

Bước 2: Học theo “Luồng công việc” (Workflow Learning)

• Tuần này làm móng -> Học tập trung Part 2.2 (Móng, Thép, Bê tông, Khuôn).
• Tuần sau làm hoàn thiện -> Học Part 2.3 (Trát, Tile, Sơn, Chống thấm).
• Đang đọc bản vẽ -> Tra từ vựng trên bản vẽ (Zumen) ngay: 平面図, 立面図, 矩計図, 伏図, 配筋図.

Bước 3: Ôn tập theo khoảng cách (Spaced Repetition) & Thực chiến

• Dùng Anki / Quizlet (có sẵn bộ thẻ “Kensetsu Nihongo” hoặc tự tạo từ sổ tay Bước 1).
• Roleplay (Diễn vai): Tập nói to với đồng nghiệp/youTube: “Shokucho, kono haikin, zumen to chigaimasen ka?” (Trưởng nhóm ơi, thép này có khác bản vẽ không?).
• Nghe KY Meeting / Toolbox Meeting hàng ngày: Đây là kho từ vựng sống động nhất. Hãy ghi âm (nếu cho phép) hoặc chép nhanh từ khóa.

PHẦN 10: KẾT LUẬN – TỪ VỰNG LÀ CÔNG CỤ, KHÔNG PHẢI MỤC TIÊU

Năm 2026, với sự phát triển của AI dịch thuật, máy móc tự động hóa, vai trò của con người tại hiện trường Nhật Bản dịch chuyển từ “Người làm tay chân” sang “Người quản lý, điều phối, ra quyết định”.

Nắm vững từ vựng tiếng Nhật trong xây dựng không chỉ để “hiểu lệnh” mà để:
1. Bảo vệ mình: Hiểu biển báo an toàn, từ chối việc nguy hiểm trái phép (“Kiken desu, dekimasen” – Nguy hiểm, tôi không làm được).
2. Bảo vệ đồng đội: Cảnh báo kịp thời (“Abunai! Ue kara mono ochimasu yo!” – Nguy hiểm! Trên kia có vật rơi!).
3. Thăng tiến: Hiểu bản vẽ, hiểu chỉ thị kỹ sư, tham gia họp tiến độ, viết báo cáo -> Trở thành 職長 (Shokucho – Trưởng nhóm), 主任, 所長 (Shochō – Trưởng hiện trường).

Hãy bắt đầu ngay hôm nay bằng việc in bài viết này ra, đánh dấu các từ bạn chưa biết, và đưa chúng vào “Sổ tay hiện trường” của bạn. Mỗi từ vựng bạn nắm vững là một bước tiến vững chắc trên con đường sự nghiệp tại Nhật Bản.

頑張ってください！ (Ganbatte kudasai – Cố gắng nhé!)