Cách Hỏi Thứ, Ngày, Tháng Trong Tiếng Nhật: Hướng Dẫn Chi Tiết Nhất Năm 2026 Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao

Khi bắt đầu học tiếng Nhật, một trong những kiến thức nền tảng quan trọng nhất mà bất kỳ người học nào cũng phải nắm vững là cách hỏi và trả lời về thứ, ngày, tháng. Kiến thức này không chỉ xuất hiện dày đặc trong các bài kiểm tra JLPT (từ N5 đến N1) mà còn là “chìa khóa” để bạn có thể giao tiếp hàng ngày, đặt lịch hẹn, sinh nhật, hoặc đơn giản là điền form hành chính tại Nhật Bản. Cập nhật cho năm 2026, bài viết này sẽ tổng hợp toàn bộ ngữ pháp, từ vựng, quy tắc đọc đặc biệt, các mẫu câu thực tế và mẹo học hiệu quả nhất để bạn tự tin sử dụng thành thạo.

Phần 1: Hệ Thống Thời Gian Trong Tiếng Nhật – Tổng Quan Trước Khi Học

Trước khi đi vào chi tiết “cách hỏi”, bạn cần hiểu rõ cấu trúc thời gian tiếng Nhật thường được sắp xếp theo thứ tự lớn đến bé (ngược với tiếng Việt):

1. Năm (年 – Nen)
2. Tháng (月 – Gatsu)
3. Ngày (日 – Nichi/Ka/Jitsu)
4. Thứ (曜日 – Youbi)
5. Giờ (時 – Ji)
6. Phút (分 – Fun/Pun)

Ví dụ: “Chủ Nhật, ngày 1 tháng 1 năm 2026” -> 2026年1月1日 (日曜日).

Lưu ý quan trọng: Tiếng Nhật sử dụng hệ thống đếm riêng (Josuushi – 助数詞) cho từng đơn vị thời gian. Đây chính là điểm gây khó khăn lớn nhất cho người mới học vì cách đọc thay đổi không theo quy tắc cố định.

Phần 2: Từ Vựng Căn Bản – Tháng, Tuần, Năm

1. Các Tháng Trong Năm (月 – Gatsu)

Đây là phần dễ nhớ nhất: Chỉ cần lấy số đếm cơ bản (Ichi, Ni, San…) + Gatsu (がつ).

Tháng	Kanji	Hiragana	Romaji	Ghi chú
1	一月	いちがつ	Ichigatsu
2	二月	にがつ	Nigatsu
3	三月	さんがつ	Sangatsu
4	四月	しがつ	Shigatsu	Đọc là “Shi”, không phải “Yon/Shi” thông thường.
5	五月	ごがつ	Gogatsu	Đọc là “Go”, không phải “Go” bình thường (vẫn là Go nhưng nhấn âm khác).
6	六月	ろくがつ	Rokugatsu
7	七月	しちがつ	Shichigatsu	Đọc là “Shichi”, không phải “Nana”.
8	八月	はちがつ	Hachigatsu
9	九月	くがつ	Kugatsu	Đọc là “Ku”, không phải “Kyuu”.
10	十月	じゅうがつ	Juugatsu
11	十一月	じゅういちがつ	Juuichigatsu
12	十二月	じゅうにがつ	Juunigatsu

Mẹo nhớ năm 2026: Hãy tập nói lặp lại chuỗi: Ichigatsu, Nigatsu, Sangatsu, Shigatsu, Gogatsu, Rokugatsu, Shichigatsu, Hachigatsu, Kugatsu, Juugatsu…. Tập trung vào 4 tháng “ngoại lệ” (4, 5, 7, 9) để tránh sai sót trong thi cử và giao tiếp.

2. Các Ngày Trong Tuần (曜日 – Youbi)

Cấu trúc: Tên hành tinh/cánh cửa + Youbi (ようび). Tên các ngày dựa trên 5 hành (Ngọc, Hỏa, Thủy, Mộc, Đổ) + Nhật, Nguyệt.

Thứ	Kanji	Hiragana	Romaji	Ý nghĩa/Kanji gốc
CN	日曜日	にちようび	Nichiyoubi	Nhật (Mặt trời)
2	月曜日	げつようび	Getsuyoubi	Nguyệt (Mặt trăng)
3	火曜日	かようび	Kayoubi	Hỏa (Lửa)
4	水曜日	すいようび	Suiyoubi	Thủy (Nước)
5	木曜日	もくようび	Mokuyoubi	Mộc (Gỗ)
6	金曜日	きんようび	Kinyoubi	Kim (Kim loại/Vàng)
7	土曜日	どようび	Doyoubi	Đổ (Đất)

Lưu ý phát âm: “Youbi” luôn bằng phẳng. Kanji thứ 3 (火) đọc là Ka (chứ không phải Hi), thứ 6 (金) đọc là Kin (chứ không phải Kane/Kon).

Có thể bạn quan tâm: Cách Hỏi Ngày Sinh Nhật Bằng Tiếng Nhật: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao (cập Nhật 2026)

3. Năm (年 – Nen)

Cách đọc năm dương lịch: Đọc số + Nen (ねん).

• 2026年 -> Nisen nijuu roku nen (にせんにじゅうろくねん).
• 1990年 -> Sen kyuuhyaku kyuujuu nen (せんきゅうひゃくきゅうじゅうねん).

Năm Nhật (Gengou – 元号): Nhật Bản vẫn dùng niên hiệu song song. Năm 2026 là Reiwa 8 năm (令和8年 – Reiwa hachi nen). Khi làm thủ tục hành chính, bạn thường phải điền cả 2 hệ.

Phần 3: “Cái Bẫy” Lớn Nhất – Cách Đọc Ngày (日 – Nichi/Ka/Jitsu)

Khác với tháng (luôn là Gatsu) và thứ (luôn là Youbi), ngày có đến 3 cách đọc chính và hàng loạt ngoại lệ. Đây là phần quan trọng nhất để đạt điểm cao JLPT và nói tự nhiên.

1. Các Ngày “Ngoại Lệ” (Bắt Buộc Học Vẹt)

Các ngày từ 1 đến 10 và 14, 20, 24 có cách đọc đặc biệt (Kunyomi – đọc nghĩa), không đọc theo số đếm thông thường (Onyomi).

Ngày	Kanji	Hiragana	Romaji	Phân loại
1	一日	ついたち	Tsuitachi	Ngoại lệ tuyệt đối (Có nghĩa là “Ngày mùng 1” hoặc “Cả ngày”).
2	二日	ふつか	Futsuka	Ngoại lệ
3	三日	みっか	Mikka	Ngoại lệ (Sokuon – っ)
4	四日	よっか	Yokka	Ngoại lệ (Sokuon)
5	五日	いつか	Itsuka	Ngoại lệ
6	六日	むいか	Muika	Ngoại lệ
7	七日	なのか	Nanoka	Ngoại lệ
8	八日	ようか	Youka	Ngoại lệ
9	九日	ここのか	Kokonoka	Ngoại lệ
10	十日	とおか	Tooka	Ngoại lệ
14	十四日	じゅうよっか	Juu yokka	Kết hợp 10 + 4 (Yokka)
20	二十日	はつか	Hatsuka	Ngoại lệ lớn (Không đọc Nijunichi)
24	二十四日	にじゅうよっか	Nijuu yokka	Kết hợp 20 + 4

2. Các Ngày “Quy Tắc” (Đọc Theo Onyomi – Số Hán Việt + Nichi)

Từ ngày 11 đến 19 (trừ 14), và 21, 22, 23, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31. Cấu trúc: Số (Onyomi) + Nichi (にち).

• 11日 -> Juuichi nichi (じゅういちにち)
• 12日 -> Juuni nichi
• 13日 -> Juusan nichi
• 15日 -> Juugo nichi
• …
• 21日 -> Nijuuichi nichi
• 30日 -> Sanjunichi (さんじゅうにち)
• 31日 -> Sanjuuichi nichi

Mẹo phân biệt năm 2026:
Nếu thấy っ (Sokuon – tạm dừng) -> Chắc chắn là ngoại lệ (3, 4, 14, 24).
Nếu thấy か (Ka) ở cuối -> Ngoại lệ (2, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 14, 20, 24).
Còn lại đọc にち (Nichi).

Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Chi Tiết Cách Hỏi Nghề Nghiệp Trong Tiếng Nhật: Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao (cập Nhật 2026)

3. Từ “Hôm Nay”, “Ngày Mai”, “Hôm Qua” (Phổ Biến Trong Giao Tiếp)

Đây là cách nói tự nhiên hơn là đọc ngày cụ thể:

• 今日 (Kyou) – Hôm nay
• 明日 (Ashita / Asu / Myounichi) – Ngày mai (Ashita phổ biến nhất nói chuyện, Asu trang trọng hơn, Myounichi viết văn bản).
• 明後日 (Asatte) – Ngày mốt.
• 三日後 (Mikka go) – 3 ngày sau.
• 昨日 (Kinou / Sakujitsu) – Hôm qua (Kinou nói, Sakujitsu viết).
• 一昨日 (Ototoi / Issakujitsu) – Hôm kia.

Phần 4: Ngữ Pháp Hỏi – Đáp Chuẩn (Cập Nhật 2026)

1. Hỏi Tháng (何月 – Nangatsu / Nanigatsu)

Cả hai cách đọc Nangatsu và Nanigatsu đều đúng, nhưng Nangatsu tự nhiên và phổ biến hơn trong giao tiếp hàng ngày.

• Câu hỏi: 今月は何月ですか。 -> 今月は何月ですか。
• Trả lời: 今月は６月です。 -> 今月は六月です。

2. Hỏi Ngày (何日 – Nannichi / Nanoka)

Tương tự, Nannichi phổ biến hơn Nanoka (tránh nhầm lẫn với “7 ngày” – Nanoka).

• Câu hỏi: 今日は何日ですか。 -> 今日は何日ですか。
• Trả lời: 今日は１５日です。 -> 今日は十五日です。

3. Hỏi Thứ (何曜日 – Nanyoubi)

• Câu hỏi: 今日は何曜日ですか。 -> 今日は何曜日ですか。
• Trả lời: 今日は金曜日です。 -> 今日は金曜日です。

4. Hỏi Ngày Tháng Năm Đầy Đủ (Mẫu Câu Chuẩn JLPT/Thực Tế)

Trong các bài nghe, đọc hiểu hoặc điền form, người Nhật thường hỏi/gợi ý theo cấu trúc:

A: 誕生日はいつですか。
B: ２０００年１月１日です。

Hoặc hỏi lịch hẹn:

A: 予約は何月何日ですか。
B: 来月の２０日（はつか）です。

Phần 5: Biểu Diễn Thời Gian Tương Đối & Trạng Thái (Bổ Sung Nâng Cao)

Ngoài hỏi ngày tháng cố định, năm 2026 các bài thi JLPT và giao tiếp thực tế rất hay dùng các từ chỉ thời gian tương đối. Bạn cần phân biệt rõ ràng khi nào dùng trợ từ に (Ni), khi nào KHÔNG dùng.

Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Toàn Tập Cách Hỏi Màu Sắc Trong Tiếng Nhật: Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao, Cập Nhật Xu Hướng 2026

Quy Tắc “Vàng” Về Trợ Từ に (Ni)

Dùng に: Khi chỉ một thời điểm cụ thể, tuyệt đối (có con số, tên thứ, tên tháng).

• ３月に (Tháng 3)
• 火曜日に (Thứ 3)
• １０日に (Ngày 10)
• ３時に (3 giờ)

KHÔNG dùng に: Khi chỉ thời gian tương đối, di động (tùy vào “hôm nay” là khi nào).

• 今日 、 明日 、 明後日 、 昨日 、 一昨日
• 今週 、 来週 、 再来週 、 先週 、 先々週
• 今月 、 来月 、 再来月 、 先月 、 先々月
• 今年 、 来年 、 再来年 、 去年 、 一昨年
• 毎日 、 毎週 、 毎月 、 毎年
• いつ (Khi hỏi)

Ví dụ sai/hay gặp:
❌ 今日に行きます。 -> ✅ 今日、行きます。
❌ 来週に会いましょう。 -> ✅ 来週、会いましょう。
✅ 来週の月曜日に会いましょう。 (Vì “Thứ 2 tuần sau” là thời điểm cụ thể).

Phần 6: Các Mẫu Câu Giao Tiếp Thực Tế Năm 2026 (Senryoku Up)

Dưới đây là các hội thoại mô phỏng tình huống thực tế (Đặt lịch khám, hẹn bạn bè, làm thủ tục) để bạn áp dụng ngay.

Tình Huống 1: Đặt Lịch Khám Bệnh / Cắt Tóc (Điện Thoại/Online)

Nhân viên: はい、〇〇クリニックです。予約をお取りしますか。
Bạn: はい、来週の火曜日（かようび）の午前中（ごぜんちゅう）は空いていますか。
Nhân viên: 火曜日ですね。１０日（とおか）の１０時（じゅうじ）はいかがですか。
Bạn: １０日の１０時ですね。承知しました（しょうちしました）。

Từ vựng chủ chốt:

• 午前中: Buổi sáng (trước 12h).
• 空いていますか (Aitemasu ka): Còn trống không?
• いかがですか (Ikaga desu ka): Thế nào?/Có được không? (Lịch sự hơn “Dou desu ka”).
• 承知しました: Tôi hiểu/Được rồi (Trang trọng).

Tình Huống 2: Hỏi Lịch Sinh Nhật / Sự Kiện

A: 田中さん、誕生日（たんじょうび）はいつですか。
B: ８月１５日（はちがつじゅうごにち）です。来年（らいねん）は土曜日（どようび）になりますね。
A: いいですね。今年（ことし）は何曜日（なんようび）なんですか。
B: 今年は木曜日（もくようび）ですよ。

Tình Huống 3: Xác Nhận Thời Gian Giao Hàng / Làm Thủ Tục Hành Chính (Quan Trọng Năm 2026)

Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Chi Tiết Cách Hỏi Giờ Trong Tiếng Nhật: Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao (cập Nhật 2026)

Bưu tá/Nhân viên: 荷物の配達希望日（はいたつきぼうび）を教えてください。
Bạn: 再来週（さらいしゅう）の月曜日（げつようび）、つまり２５日（にじゅうごにち）の午後（ごご）でお願いします。
Nhân viên: ２５日（にじゅうごにち）の午後ですね。承知いたしました。

Lưu ý năm 2026: Tháng 1 năm 2026 bắt đầu bằng thứ 4. Tháng 2 bắt đầu bằng thứ 7. Hãy kiểm tra lịch năm 2026 thực tế để luyện tập nói đúng thứ tương ứng với ngày.

Phần 7: Sai Lầm Thường Gặp & Cách Khắc Phục (Checklist Dành Cho Bạn)

Tổng hợp từ kinh nghiệm dạy học và chấm thi JLPT gần đây:

Sai lầm	Nguyên nhân	Cách sửa
Đọc “Shigatsu” thành “Yongatsu” / “Shigatsu”	Nhầm lẫn giữa số đếm (Yon/Shi) và tên tháng.	Học vẹt: Tháng 4 = Shigatsu. Tháng 7 = Shichigatsu. Tháng 9 = Kugatsu.
Đọc “Futsuka” thành “Ninichi”	Áp dụng quy tắc Onyomi cho ngoại lệ.	Học vẹt bảng 1-10, 14, 20, 24. Vẽ flashcard: Mặt trước Kanji, mặt sau Hiragana + Romaji.
Quên Sokuon (っ) ở Mikka, Yokka, Juuyokka	Không nghe rõ âm tạm dừng.	Tập nói to, kéo dài âm “tt”: Mittka, Yokka. Ghi nhớ: 3, 4, 14, 24 đều có “っ”.
Dùng “Ni” sau “Kyou, Ashita, Raishuu”	Dịch word-by-word từ tiếng Việt (“Vào hôm nay”, “Vào tuần sau”).	Học thuộc quy tắc: Từ chỉ thời gian tương đối KHÔNG BAO GIỜ đi với に.
Nhầm “Nanoka” (7 ngày/Ngày 7) và “Nannichi” (Ngày mấy)	Cách đọc gần nhau.	Phân biệt ngữ cảnh: Hỏi “Ngày mấy?” -> Nannichi. Nói “7 ngày” / “Ngày 7” -> Nanoka.
Viết Kanji sai: 日 vs 曰	Hai chữ rất giống nhau.	Nhớ: 日 (Nichi/Hi) có nét ngang giữa chạm 2 bên. 曰 (Etsu/Iwaku) nét ngang giữa KHÔNG chạm bên phải. Ngày tháng luôn dùng 日.

Phần 8: Chiến Lược Học Hiệu Quả Nhất Năm 2026 (Phương Pháp Hiện Đại)

1. Phương Pháp “Input + Output” Kết Hợp App & AI

• App từ vựng: Sử dụng Anki, Memrise, MochiMochi với bộ deck “Japanese Date/Time”. Cài đặt nhắc nhở mỗi ngày 5-10 phút.
• Luyện nghe (Shadowing): Tìm video YouTube từ khóa “Japanese dates listening practice” hoặc “N5 Listening Calendar”. Lặp lại chính xác ngữ điệu.
• Tương tác AI (ChatGPT/Gemini/Copilot): Năm 2026, AI là gia sư miễn phí tốt nhất.
  • Prompt mẫu: “Hãy đóng vai người Nhật, tôi là người học N5. Hãy hỏi tôi ngẫu nhiên ‘Hôm nay thứ mấy? Ngày mấy? Tháng mấy?’ bằng tiếng Nhật. Tôi sẽ trả lời. Sau đó bạn chấm điểm phát âm (dựa trên Romaji tôi gõ) và sửa lỗi ngữ pháp.”
• Viết nhật ký 1 dòng/ngày: Mỗi sáng viết: 今日の日付：2026年X月X日 (X曜日) 天気：晴れ. Thói quen này “thấm” vào não bộ tự nhiên.

2. Kỹ Thuật “Gom Cụm” (Chunking) Để Học Nhanh

Đừng học từng từ lẻ. Hãy học cụm cố định (Set phrases):

• Cụm hỏi: 何月何日 (Nangatsu nannichi) – Tháng mấy ngày mấy.
• Cụm trả lời: 来月の上旬 / 中旬 / 下旬 (Raigetsu no joujun / chuujun / gejun) – Tháng sau đầu/giữa/cuối tháng.
• Cụm hẹn: 来週の金曜日の夜 (Raishuu no kinyoubi no yoru) – Tối thứ 7 tuần sau.

3. Luyện Thi JLPT N5/N4 Điểm Cao (Phần Nghe – Choukai)

Phần nghe thường có câu hỏi: “女の人の誕生日はいつですか。”

• Nghe keywords: 生まれ (Umare – sinh), 誕生日, 何月, 何日, 何曜日.
• Cạm bẫy: Người nói thường nói “来月” (Tháng sau) nhưng ngày cụ thể là “２０日 (Hatsuka)”. Bạn phải tính nhanh: Tháng sau là tháng mấy -> Ngày 20 tháng đó là thứ mấy. Hãy luyện tính nhanh lịch âm/dương lịch.

Phần 9: Bảng Tra Cứu Nhanh (Cheat Sheet) – In Ra Dán Bàn Học

A. Tháng & Tuần

Ý nghĩa	Kanji	Đọc	Romaji
Tháng này	今月	こんげつ	Kongetsu
Tháng sau	来月	らいげつ	Raigetsu
Tháng trước	先月	せんげつ	Sengetsu
Tháng trước đó	先々月	せんせんげつ	Sensenge tsu
Mỗi tháng	毎月	まいつき	Maitsuki
Tuần này	今週	こんしゅう	Konshuu
Tuần sau	来週	らいしゅう	Raishuu
Tuần trước	先週	せんしゅう	Senshuu
Mỗi tuần	毎週	まいしゅう	Maishuu

B. Ngày & Thứ (Tóm Tắt Ngoại Lệ)

Ngày (1-10, 14, 20, 24): Tsuitachi, Futsuka, Mikka, Yokka, Itsuka, Muika, Nanoka, Youka, Kokonoka, Tooka, Juuyokka, Hatsuka, Nijuuyokka.
Thứ: Nichiyou, Getsu, Ka, Sui, Moku, Kin, Do + Youbi.

C. Từ Chỉ Khoảng Thời Gian (Không Dùng に)

Today: 今日 – Tomorrow: 明日 – Day after: 明後日
Yesterday: 昨日 – Day before: 一昨日
This…: 今週 / 今月 / 今年
Next…: 来週 / 来月 / 来年 / 再来週 / 再来月 / 再来年
Last…: 先週 / 先月 / 去年 / 先々週 / 先々月 / 一昨年
Every…: 毎日 / 毎週 / 毎月 / 毎年
Question: いつ

Phần 10: Kết Luận & Lộ Trình Ôn Tập 1 Tuần (7 Ngày)

Bạn đã nắm được 90% kiến thức cốt lõi về cách hỏi thứ, ngày, tháng tiếng Nhật. 10% còn lại là thực hành lặp lại (Repetition). Dưới đây là lộ trình 7 ngày dành cho bạn (dành 15-20 phút/ngày):

• Ngày 1 (Thứ 2): Học vẹt Tháng (1-12) + Thứ (2-CN). Viết 5 lần mỗi từ. Nghe phát âm chuẩn trên Forvo/Google Translate.
• Ngày 2 (Thứ 3): Học vẹt Ngày 1-10, 14, 20, 24 (Bảng ngoại lệ). Làm thẻ Flashcard (Anki/Giấy). Tập đọc nhanh: 1->10->14->20->24.
• Ngày 3 (Thứ 4): Học quy tắc Ngày 11-19, 21-31 (Nichi). Luyện chuyển đổi: “Ngày 3” (Mikka) vs “3 ngày” (Mikka – trùng âm nhưng ngữ cảnh khác). Làm bài tập điền từ N5 sample.
• Ngày 4 (Thứ 5): Học Trợ từ に (Ni) vs Không Ni. Viết 10 câu dùng Ni, 10 câu không dùng Ni. Kiểm tra lại bằng AI.
• Ngày 5 (Thứ 6): Luyện nghe (Choukai). Nghe 10 đoạn hội thoại về đặt lịch/hẹn giờ (YouTube: “N5 Listening Calendar”). Viết nghe (Dictation) ngày tháng nghe được.
• Ngày 6 (Thứ 7): Giao tiếp thực tế (Output). Dùng AI roleplay đặt lịch khám, hẹn bạn, hỏi sinh nhật. Hoặc tìm bạn học cùng nhóm (Discord/Facebook group học tiếng Nhật 2026) để hỏi đáp lẫn nhau.
• Ngày 7 (Chủ Nhật): Ôn tổng hợp + Viết nhật ký. Viết lại lịch trình tuần tới bằng tiếng Nhật đầy đủ (Năm, Tháng, Ngày, Thứ, Giờ). Đọc to 3 lần.

Lời Kết

Việc thành thạo cách hỏi thứ, ngày, tháng trong tiếng Nhật không chỉ giúp bạn “đỗ” các kỳ thi JLPT N5/N4 dễ dàng, mà còn là kỹ năng sống còn nếu bạn định du học, lao động, du lịch hoặc định cư tại Nhật Bản vào năm 2026 và những năm tiếp theo. Điểm mấu chốt nằm ở: Học vẹt bảng ngoại lệ (Ngày 1-10, 14, 20, 24), nắm vững quy tắc trợ từ に, và luyện nghe – nói phản xạ hàng ngày.

Đừng cố gắng học “vẹt” toàn bộ trong một ngày. Hãy chia nhỏ, ôn tập theo khoảng cách (Spaced Repetition) và sử dụng công nghệ AI để có người chấm bài 24/7. Chúc bạn sớm “thần thánh” phần ngữ pháp này và chinh phục mục tiêu tiếng Nhật của mình năm 2026!

Ganbatte kudasai (がんばってください)!