Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu hóa sâu rộng và xu hướng hợp tác kinh tế Việt – Nhật ngày càng chặt chẽ năm 2026, nhu cầu nhân sự kế toán am hiểu tiếng Nhật chuyên ngành đang bùng nổ. Không chỉ dừng lại ở giao tiếp hàng ngày, việc nắm vững từ vựng tiếng Nhật chuyên ngành kế toán là chìa khóa vàng để bạn làm việc hiệu quả tại các doanh nghiệp Nhật Bản (Nikkai), các tập đoàn đa quốc gia hoặc các công ty kiểm toán Big 4 tại Việt Nam. Bài viết này sẽ cung cấp bộ từ vựng chuẩn chỉnh, hệ thống hóa theo quy trình nghiệp vụ thực tế, kèm theo mẹo học tập và xu hướng ứng dụng mới nhất năm 2026 để bạn chinh phục mục tiêu nghề nghiệp.
1. Tại Sao Năm 2026 Cần Nắm Vững Từ Vựng Kế Toán Tiếng Nhật?
Trước khi đi vào chi tiết, hãy hiểu rõ bối cảnh để có động lực học tập bền vững:
- Xu hướng FDI từ Nhật Bản: Nhật Bản liên tục nằm trong Top 3-4 nhà đầu tư lớn nhất Việt Nam. Năm 2026, làn sóng đầu tư mới tập trung vào công nghệ cao, sản xuất hỗ trợ, bán dẫn và dịch vụ tài chính – tất cả đều đòi hỏi bộ phận kế toán/ tài chính vận hành song ngữ Việt – Nhật.
- Chuẩn mực Kế toán Việt Nam (VAS) vs Chuẩn mực Nhật Bản (J-GAAP) & IFRS: Nhiều doanh nghiệp Nhật áp dụng J-GAAP hoặc IFRS song song với VAS. Hiểu thuật ngữ song ngữ giúp bạn chuyển đổi báo cáo, đối chiếu số liệu chính xác, tránh sai sót rủi ro pháp lý.
- Cơ hội thăng tiến & Thu nhập: Theo các báo cáo tuyển dụng đầu năm 2026, vị trí “Kế toán tiếng Nhật” (Accounting Japanese Speaker) có mức lương trung bình cao hơn 20-35% so với kế toán thuần Việt Nam, đồng thời cơ hội 파견 (haken – đi làm việc tại Nhật) hoặc thăng cấp lên Chief Accountant (総務経理部長) rất mở.
- Công cụ số hóa (DX – Digital Transformation): Năm 2026, các phần mềm kế toán đám mây của Nhật (như Freee, Money Forward, PCA Cloud, Jobcan) phổ biến. Giao diện, menu, báo cáo lỗi thường chỉ có tiếng Nhật. Nắm từ vựng UI/UX phần mềm là kỹ năng “bắt buộc” (must-have).
2. Cấu Trúc Hệ Thống Từ Vựng Theo Quy Trình Nghiệp Vụ (Workflow)
Thay vì học vẹt theo bảng chữ cái, hãy học theo luồng chứng từ – ghi sổ – báo cáo. Cách này giúp bạn nhớ lâu và áp dụng ngay vào công việc.
2.1. Khối Thu Mua & Nhập Kho (仕入・在庫管理 – Shiire・Zaiko Kanri)
Đây là điểm xuất phát của chu kỳ chuyển hóa vốn.
| Từ vựng Kanji | Đọc (Hiragana/Romaji) | Nghĩa tiếng Việt | Ví dụ ngữ cảnh (Context) |
|---|---|---|---|
| 発注書 | はっちゅうしょ (Hacchūsho) | Đơn đặt hàng (PO) | 発注書を発行する (Phát hành PO) |
| 見積書 | みつもりしょ (Mitsumorisho) | Báo giá | 見積書を依頼する (Yêu cầu báo giá) |
| 納品書 | のうひんしょ (Nōhinsho) | Phiếu giao hàng / Bíb giao nhận | 納品書と検収書を突き合わせる (Đối chiếu phiếu giao hàng và phiếu nghiệm thu) |
| 検収書 | けんしゅうしょ (Kenshūsho) | Biên bản nghiệm thu / Phiếu kiểm nhập | 検収日を基準に仕入計上する (Ghi nhận nhập kho dựa trên ngày nghiệm thu) |
| 請求書 | せいきゅうしょ (Seikyūsho) | Hóa đơn mua hàng / Tờ trình thanh toán | 請求書払い (Thanh toán theo hóa đơn – Trả sau) |
| 支払条件 | しはらいじょうけん (Shiharaijōken) | Điều kiện thanh toán | 支払サイト (Payment site – Kỳ hạn thanh toán: ví dụ 末締め翌月払い) |
| 末締め翌月払い | すえじめよくげつばらい (Suejime Yokugetsu Barai) | Đóng cuối tháng, trả tháng sau | Quy tắc thanh toán phổ biến nhất tại Nhật |
| 前払い | まえばらい (Maebarai) | Trả trước / Tạm ứng | 前払費用 (Chi phí trả trước – Prepaid expenses) |
| 仕入高 | しいれだか (Shiredaka) | Giá trị nhập mua (Purchase amount) | 今月の仕入高を集計する (Tổng hợp giá trị nhập tháng này) |
| 買掛金 | かいかけきん (Kaikakekin) | Nợ nhà cung cấp (Accounts Payable) | 買掛金残高確認書 (Thư xác dư nợ NCC) |
| 未払金 | みばらいきん (Mibarai kin) | Chi phí phải trả / Nợ phải trả khác | 未払費用 (Chi phí phải trả – Accrued expenses) |
| 源泉徴収 | げんせんちょうしゅう (Gensen Chōshū) | Khấu truất tại nguồn (Withholding tax) | 源泉徴収税額 (Số thuế khấu truất) |
Mẹo 2026: Khi làm việc trên phần mềm Freee hoặc Money Forward, tab “仕入” (Shiire) thường bao gồm cả “経費” (Keihi – Chi phí). Phân biệt rõ: 仕入 = Hàng hóa/Nguyên vật liệu (có tồn kho), 経費 = Dịch vụ/Tiền điện nước/Đi lại (không tồn kho, tính vào P/L ngay).
2.2. Khối Bán Hàng & Xuất Kho (売上・売掛管理 – Uriage・Urikake Kanri)
Có thể bạn quan tâm: Tổng Hợp Từ Vựng Tiếng Nhật Chuyên Ngành Mới Nhất 2026: Bí Quyết Học Hiệu Quả Cho Mỗi Lĩnh Vực
Luồng tiền vào, quan trọng không kém luồng tiền ra.
| Từ vựng Kanji | Đọc | Nghĩa tiếng Việt | Ghi chú quan trọng |
|---|---|---|---|
| 受注 | じゅちゅう (Juchū) | Nhận đơn hàng (Sales Order) | 受注管理システム (Hệ thống quản lý đơn hàng) |
| 売上計上 | うりあげけいじょう (Uriage Keijō) | Ghi nhận doanh thu (Revenue Recognition) | 原則: 出荷基準 (Theo cơ sở xuất kho) hoặc 検収基準 (Theo cơ sở nghiệm thu). Năm 2026 áp dụng IFRS 15 / Bộ chuẩn 15: Ghi nhận khi chuyển giao quyền kiểm soát. |
| 売掛金 | うりかけきん (Urikakekin) | Phải thu khách hàng (Accounts Receivable) | 売掛金回収 (Thu hồi nợ – Collection) |
| 入金確認 | にゅうきんかくにん (Nyūkin Kakunin) | Xác nhận nhập tiền | 入金消込 (Đối soát/ Xóa nợ khi đã thu – Reconciliation) |
| 消込 | けしこみ (Keshikomi) | Đối soát, xóa nợ, khớp lệnh | Từ “Golden” nhất kế toán Nhật. Làm sai Keshikomi -> Báo cáo sai dư nợ. |
| 前受金 | まえうけきん (Maeukekin) | Doanh thu nhận trước / Tiền đặt cọc (Unearned Revenue) | 前受収益 (Doanh thu nhận trước) |
| 与信限度 | よしんげんど (Yoshin Gendo) | Hạn mức tín dụng (Credit Limit) | 与信管理 (Quản lý tín dụng) |
| 貸倒引当金 | かしだおれひきあてきん (Kashidaore Hikiatekin) | Dự phòng nợ xấu (Allowance for Doubtful Accounts) | 貸倒損失 (Lỗ nợ xấu – Bad debt loss) |
| 返品・値引き | へんぴん・ねびき (Henpin/Nebiki) | Hàng trả lại / Giảm giá (Sales Returns & Allowances) | 売上戻り高 (Doanh thu bị giảm do hàng trả/giảm giá) |
2.3. Kế Toán Chi Phí & Tài Sản Cố Định (経費・固定資産 – Keihi・Kotei Shisan)
Vùng này hay gặp sai sót nhất do thuật ngữ pháp lý phức tạp.
A. Phân loại Chi Phí (費用の分類 – Hiyō no Bunrui)
- 販売費及び一般管理費 (はんばいひおよびいっぱんかんりひ – Hanbaihi oyobi Ippan Kanrihi): Chi phí bán hàng và quản lý doanh nghiệp (SG&A). Viết tắt thường thấy trên Báo cáo KQKD: 販管費 (はんかんひ – Hankanhi).
- 製造原価 (せいぞうげんか – Seizō Genka): Nguyên giá sản xuất (COGS – cho công ty SX).
- 直接材料費 (ちょくせつざいりょうひ – Chokusetsu Zairyōhi): Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp.
- 直接労務費 (ちょくせつろうむひ – Chokusetsu Rōmuhi): Chi phí nhân công trực tiếp.
- 製造間接費 (せいぞうかんせつひ – Seizō Kansechi): Chi phí sản xuất chung (Overhead).
- 営業外収益・費用 (えいぎょうがいしゅうえき・ひよう – Eigyōgai Shūeki/Hiyō): Thu/Chi hoạt động tài chính & khác (Non-operating Income/Expenses).
- 特別利益・損失 (とくべつりえき・そんしつ – Tokubetsu Rieki/Sonshitsu): Thu/Chi đặc biệt (Extraordinary Items).
B. Tài Sản Cố Định & Khấu Hao (固定資産・減価償却 – Kotei Shisan・Genka Shōkyaku)
- 取得価額 (しゅとくかがく – Shutoku Kagaku): Giá trị lịch sử/ Nguyên giá (Historical Cost).
- 耐用年数 (たいようねんすう – Taiyō Nensū): Số năm sử dụng hữu ích (Useful Life). Tham khảo: Thông tư 45/2013/TT-BTC (Việt Nam) vs Bộ luật Thuế Nhật/Ordinance.
- 残存価格 (ざんぞんかかく – Zanzon Kakaku): Giá trị thu hồi/ Giá trị còn lại (Salvage Value/Residual Value). Lưu ý: Nhật cũ thường để 10% hoặc 1円, hiện nay thường để 0 hoặc 1% theo quy định mới.
- 減価償却費 (げんかしょうきゃくひ – Genka Shōkyakuhi): Chi phí khấu hao (Depreciation Expense).
- 定額法 (ていがくほう – Teigakuhō): Phương pháp đường thẳng (Straight-line Method).
- 定率法 (ていりつほう – Teiritsuhō): Phương pháp số dư giảm dần (Declining Balance Method). Phổ biến tại Nhật cho thuế TNDN.
- 一括償却資産 (いっかつしょうきゃくしさん – Ikkatsu Shōkyaku Shisan): Tài sản khấu hao một lần (Lump-sum depreciation assets). Đặc thù Nhật: Tài sản 100.000 – 200.000 Yen khấu hao 3 năm.
- 少額減価償却資産 (しょうがくげんかしょうきゃくしさん – Shōgaku Genka Shōkyaku Shisan): Tài sản khấu hao giá trị nhỏ. Dưới 100.000 Yen (hoặc 300.000 Yen cho doanh nghiệp nhỏ áp dụng 青色申告 – Aoiro Shinkoku) tính chi phí ngay.
- 除却 (じょきゃく – Jokyaku): Thanh lý,除役 (Retirement/Disposal).
- 売却 (ばいきゃく – Baikyaku): Bán tài sản.
- 減損会計 (げんそんかいけい – Genson Kaikei): Kế toán giảm giá tài sản (Impairment Accounting). Bắt buộc theo J-GAAP & IFRS.
2.4. Kế Toán Tiền Tệ & Ngân Hàng (資金・銀行取引 – Shikin・Ginkō Torihiki)
- 現金出納帳 (げんきんすいとうちょう – Genkin Suitōchō): Sổ quỹ tiền mặt (Cash Book).
- 預金出納帳 (よきんすいとうちょう – Yokin Suitōchō): Sổ ngân hàng (Bank Book).
- 振込 (ふりこみ – Furikomi): Chuyển khoản (Telegraphic Transfer).
- 振替 (ふりかえ – Furikae): Chuyển khoản nội bộ / ghi nhận không qua tiền mặt (Journal Entry/Transfer).
- 手形 (てがた – Tegata): Trả chậm / Séc (Promissory Note / Bill of Exchange). Vẫn phổ biến tại Nhật (手形サイト – kỳ hạn trả chậm).
- 約束手形 (やくそくてがた – Yakusoku Tegata): Trả chậm (Promissory Note).
- 為替手形 (かわせてがた – Kawase Tegata): Séc/Trao đổi tiền tệ (Bill of Exchange).
- 手形割引 (てがたわりびき – Tegata Waribiki): Chuyển nhượng trả chậm/Đếm trả chậm (Discounting Notes).
- 残高証明書 (ざんだかしょうめいしょ – Zandaka Shōmeisho): Sao kê xác dư ngân hàng (Bank Confirmation Certificate). Bắt buộc cho kiểm toán.
- 為替差損益 (かわせさそんえき – Kawase Sason-Eki): Chênh lệch tỷ giá (Foreign Exchange Gain/Loss).
- 為替予約 (かわせよやく – Kawase Yoyaku): Hợp đồng Forward (Forward Contract) – Dùng để hedge rủi ro.
2.5. Thuế (税務 – Zeimu) – “Cái bẫy” lớn nhất cho người mới
Hệ thống thuế Nhật phức tạp, thuật ngữ rất chuyên biệt.
| Thuật ngữ | Đọc | Nghĩa | Lưu ý 2026 |
|---|---|---|---|
| 法人税 | ほうじんぜい (Hōjinzei) | Thuế TNDN (Corporate Tax) | Thuế Quốc gia. |
| 地方法人税 | ちほうほうじんぜい (Chihō Hōjinzei) | Thuế TNDN địa phương | Phân bổ cho địa phương. |
| 事業税 | じぎょうぜい (Jigyōzei) | Thuế Kinh doanh (Enterprise Tax) | Thuế địa phương, tính vào chi phí (損金算入 – ソンキンさんにゅう). |
| 住民税 | じゅうみんぜい (Jūminzei) | Thuế cư trú (Inhabitant Tax) | Địa phương. Có 2 loại: 法人住民税 (Doanh nghiệp) & 個人住民税 (Cá nhân). |
| 消費税 | しょうひぜい (Shōhizei) | Thuế GTGT / Thuế tiêu dùng (Consumption Tax/JCT) | Quan trọng nhất. Tax rate 10% (標準税率) & 8% (軽減税率 – Keigen Zeiritsu cho thực phẩm/ báo giấy). |
| インボイス制度 (インボイスせいど – Inboisu Seido) | Hệ thống Invoice (Qualified Invoice) | Bắt buộc từ 10/2023. Năm 2026 đã ổn định. Phải có 登録番号 (Tōroku Bangō – Số đăng ký) trên hóa đơn để được khấu trừ thuế đầu vào. | |
| 仕入税額控除 | しいれぜいがくこうじょ (Shīre Zeigaku Kōjo) | Khấu trừ thuế đầu vào (Input Tax Credit) | Chỉ được khi có 適格請求書 (Tekikaku Seikyūsho – Hóa đơn hợp lệ/Invoice). |
| 簡易課税 | かんいかぜい (Kanika Zei) | Tính thuế đơn giản (Simplified Tax System) | Dành cho doanh nghiệp nhỏ (< 50 triệu Yen doanh thu). Tính theo tỷ lệ presumed purchase rate (みなし仕入率 – Minashi Shiire Ritsu). |
| 課税売上高 | かぜいうりあげだか (Kazei Uriage Daka) | Doanh thu chịu thuế (Taxable Sales) | Phân biệt: 課税仕入れ (Taxable Purchases), 非課税 (Hikazei – Không chịu thuế), 不課税 (Fukazei – Ngoài phạm vi), 免税 (Menzei – Miễn thuế – xuất khẩu). |
| 源泉所得税 | げんせんしょとくぜい (Gensen Shotokuzei) | Thuế TNCN khấu truất (Withholding Income Tax) | Nộp hàng tháng (毎月納付 – Maitsuki Nōfu) hoặc hàng nửa năm (特例納期 – Tokurei Nōki). |
| 年末調整 | ねんまつちょうせい (Nenmatsu Chōsei) | Quyết toán thuế TNCN cuối năm (Year-end Tax Adjustment) | Sự kiện lớn nhất tháng 12-1/ năm sau. Kế toán phải cực kỳ am hiểu: 扶養控除 (Fuyō Kōjo – Giảm trừ người phụ thuộc), 保険料控除 (Hokenryō Kōjo – Giảm trừ bảo hiểm), 住宅ローン控除 (Jūtaku Rōn Kōjo – Giảm trừ vay nhà). |
| 法定調書 | ほうていちょうしょ (Hōtei Chōsho) | Báo cáo pháp định (Statutory Reports) | Nộp cùng với 年末調整. Bao gồm: 給与支払報告書 (Báo cáo trả lương), 支払調書 (Báo cáo thanh toán phí/commission). |
2.6. Báo Cáo Tài Chính & Quy Trình Chốt Sổ (決算・財務諸表 – Kessan・Zaimu Shohyō)
Đỉnh cao của công việc kế toán.
- 決算 (けっさん – Kessan): Chốt sổ / Quyết toán (Closing).
- 月次決算 (げつじけっさん – Getsuji Kessan): Chốt sổ hàng tháng (Monthly Closing).
- 四半期決算 (しはんきけっさん – Shihanki Kessan): Chốt sổ quý (Quarterly Closing).
- 本決算 (ほんけっさん – Honkessan): Chốt sổ cuối năm (Year-end Closing / Annual Closing).
- 決算整理仕訳 (けっさんせいりしわけ – Kessan Seiri Shiwake): Bút toán điều chỉnh chốt sổ (Adjusting Journal Entries – AJE).
- 費用計上漏れ (ひようけいじょうもれ – Hiyō Keijō More): Lỗi ghi nhận thiếu chi phí -> Bút toán: 借方: 費用 / 貸方: 未払費用.
- 収益計上漏れ (しゅうえきけいじょうもれ – Shūeki Keijō More): Lỗi ghi nhận thiếu doanh thu.
- 見越し・繰延 (みこし・くりのべ – Mikoshi/Kurinobe): Tạm ứng / Tiền nhận trước (Prepaid/Accrued vs Deferred). Cặp đối lập quan trọng.
- 財務三表 (ざいむさんひょう – Zaimu Sanpyō): 3 Báo cáo tài chính chính.
- 貸借対照表 (たいしゃくたいしょうひょう – Taishaku Taishōhyō): Bảng Cân đối Kế toán (Balance Sheet – B/S). Lưu ý: Nhật trình bày Tài sản bên trái, Nợ & Vốn bên phải (hoặc Tài sản trên, Nợ/Vốn dưới).
- 損益計算書 (そんえきけいさんしょ – Son’eki Keisansho): Báo cáo Kết quả Kinh doanh (Income Statement – P/L).
- キャッシュ・フロー計算書 (キャッシュ・フローけいさんしょ – Kyasshu Furō Keisansho): Báo cáo Lưu chuyển tiền tệ (Cash Flow Statement – C/F).
- 株主資本等変動計算書 (かぶぬししほんとうへんどうけいさんしょ – Kabunushi Shihon Tō Hendō Keisansho): Báo cáo Biến động Vốn chủ sở hữu (Statement of Changes in Equity).
- 注記 (ちゅうき – Chūki): Thuyết minh báo cáo tài chính (Notes to Financial Statements).
- 監査法人 (かんさほうじん – Kansa Hōjin): Công ty Kiểm toán (Audit Firm). Big 4 tại Nhật: あずさ (Azusa – KPMG), 新日本 (Shin Nihon – EY), 有限責任 (Yūgen Sekinin – Deloitte Tohmatsu), PwCあらた (PwC Aarata).
- 内部統制 (ないぶとうせい – Naibu Tōsei): Kiểm soát nội bộ (Internal Control – J-SOX). Bắt buộc đối với công ty niêm yết.
2.7. Kế Toán Quản Trị & Phân Tích (管理会計 – Kanri Kaikei)
Năm 2026, vai trò “Business Partner” yêu cầu kỹ năng này.
- 予算管理 (よさんかんり – Yosan Kanri): Quản lý ngân sách (Budgeting).
- 予実管理 (よじつかんり – Yojitsu Kanri): Quản lý So sánh Dự toán – Thực tế (Budget vs Actual – BvA).
- 差異分析 (さいぶんせき – Saibunseki): Phân tích chênh lệch (Variance Analysis).
- 原価管理 (げんかかんり – Genka Kanri): Quản lý nguyên giá (Cost Control).
- 標準原価 (ひょうじゅんげんか – Hyōjun Genka): Nguyên giá chuẩn (Standard Cost).
- 損益分岐点 (そんえきぶんきてん – Son’eki Bunkiten): Điểm hòa vốn (Break-even Point – BEP).
- 限界利益 (げんかいりえき – Genkai Rieki): Lợi nhuận biên (Contribution Margin).
- 固定費・変動費 (こていひ・へんどうひ – Koteihi・Hendōhi): Chi phí cố định / Chi phí biến đổi.
- 部門別損益 (ぶもんべつそんえき – Bumonbetsu Son’eki): KQKD theo bộ phận/Phân khúc (Segment P/L).
- KPI (ケーピーアイ – Kē Pī Ai): Chỉ tiêu hiệu suất chủ chốt.
- ROI (アールオーアイ – Āru Ō Ai): Tỷ suất lợi nhuận đầu tư (Return on Investment).
- キャッシュフロー経営 (キャッシュフローけいえい – Kyasshu Furō Keiei): Quản trị bằng dòng tiền.
3. Từ Vựng “Sống Còn” Trên Phần Mềm Kế Toán Nhật Bản (SaaS/Cloud) Năm 2026
Năm 2026, gần như 100% doanh nghiệp Nhật quy mô vừa và nhỏ (SME) dùng Cloud Accounting. Bạn bắt buộc biết các nút bấm, menu sau:
Có thể bạn quan tâm: Học Từ Vựng Tiếng Nhật Bằng Hình Ảnh: Chiến Lược Hiệu Quả Nhất Cho Năm 2026 – Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao
3.1. Freee (フリー) – Phổ biến nhất cho Startup/SME
- 取引登録 (とりひきとうろく – Torihiki Tōroku): Đăng ký giao dịch (Nhập chứng từ).
- 自動取得 (じどうしゅとく – Jidō Shutoku): Tự động lấy dữ liệu (Bank feed/Credit card feed).
- 推測登録 (すいそくとうろく – Suisoku Tōroku): Đề xuất ghi sổ tự động (AI Prediction).
- 仕訳帳 (しわけちょう – Shiwakechō): Nhật ký chung (General Ledger/Journal).
- 総勘定元帳 (そうかんじょうもとちょう – Sōkanjō Motochō): Sổ cái (General Ledger per Account).
- 試算表 (しさんひょう – Shisanhyō): Bảng cân đối thử (Trial Balance – TB).
- 決算書作成 (けっさんしょさくせい – Kessansho Sakusei): Tạo báo cáo quyết toán.
- 申告書作成 (しんこくしょさくせい – Shinkokusho Sakusei): Tạo tờ khai thuế (Tự động điền vào e-Tax).
3.2. Money Forward Cloud (マネーフォワード クラウド)
- 経費精算 (けいひせいさん – Keihi Seisan): Thanh toán/Quỹ chi phí (Expense Reimbursement). Module riêng rất mạnh.
- 給与計算 (きゅうよけいさん – Kyūyo Keisan): Tính lương (Payroll). Tự động cập nhật bảo hiểm xã hội, thuế.
- マイナンバー (Mainanbā): Số định danh cá nhân (Social Security Number). Quản lý cực kỳ nghiêm ngặt.
3.3. PCA Cloud / Jobcan / YAYOI (弥生) – Dòng truyền thống/Enterprise
- 伝票入力 (でんにゅうりょく – Den Nyūryoku): Nhập chứng từ (Voucher Entry).
- 振替伝票 (ふりかえでんぴょう – Furikae Denpyō): Chứng từ chuyển khoản (Journal Voucher).
- 摘要 (てきよう – Tekiyō): Diễn giải (Description/Narration). Bắt buộc nhập, rất quan trọng cho kiểm tra sau này.
- 補助元帳 (ほじょもとちょう – Hojo Motochō): Sổ phụ chi tiết (Sub-ledger: Khách hàng, NCC, Nhân viên, Kho).
4. Cẩm Nang Giao Tiếp & Email Kế Toán Tiếng Nhật (Business Japanese)
Kiến thức sách vở chưa đủ, bạn cần “nghiệp vụ thực chiến”.
4.1. Các Câu Giao Tiếp Hàng Ngày (Slack/Teams/Email/Meeting)
| Tình huống | Câu tiếng Nhật (Keigo – Trang trọng) | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| Nhờ đối chiếu chứng từ | 「添付の請求書と納品書を突き合わせ（つきあわせ）ていただけますでしょうか。 | Bạn có thể đối chiếu hóa đơn đính kèm với phiếu giao hàng không? |
| Yêu cầu hóa đơn thiếu (Invoice) | 「適格請求書（インボイス）の再発行（さいはっこう）をお願い申し上げます（おねがいもうしあげます）。」 | Xin vui lòng phát hành lại Hóa đơn hợp lệ (Invoice). |
| Hỏi tiến độ chốt sổ | 「今月の締め作業（しめさぎょう）の進捗（しんちょく）はいかがでしょうか。」 | Tiến độ công việc chốt sổ tháng này như thế nào? |
| Phát hiện sai sót bút toán | 「こちらの仕訳、勘定科目（かんじょうかもく）が誤っております（あやまっております）。正しくは〇〇かと存じます。」 | Bút toán này sai khoản mục. Em nghĩ đúng là 〇〇. |
| Xác nhận thanh toán | 「本日、振込手続き（ふりこみてつづき）を完了（かんりょう）いたしました。振込明細を添付いたします。」 | Hôm nay em đã hoàn tất thủ tục chuyển khoản. Đính kèm chi tiết chuyển khoản. |
| Yêu cầu tư liệu kiểm toán | 「監査法人様からの確認依頼状（かくにんいらいじょう）につきまして、ご対応（ごたいおう）をお願いいたします。」 | Về thư yêu cầu xác nhận của công ty kiểm toán, xin vui lòng xử lý. |
| Báo cáo KQKD cho sếp | 「今期の営業利益（えいぎょうりえき）は前年比（ぜんねんひ）〇〇%増（ぞう）となりました。 | Lợi nhuận hoạt động kỳ này tăng XX% so với cùng kỳ năm trước. |
4.2. Mẫu Email Chuẩn “Nikkai” (Doanh nghiệp Nhật)
Có thể bạn quan tâm: Từ Vựng Tiếng Nhật Bài 9: Tổng Hợp Chi Tiết, Phân Tích Cấu Trúc & Bí Quyết Học Nhớ Nhanh Nhất Năm 2026
Tiêu đề: 【経理部】10月度締め作業の進捗および依頼事項（締切：11/5）
Gửi: 部長 (Bucho – Trưởng phòng), 担当者
Nội dung:
○○部長、○○様 お疲れ様です。経理部の○○です。 表題の件、10月度の締め作業について、現時点の進捗と依頼事項をご報告いたします。 【進捗状況】
・売上計上：完了（全件検収ベースで計上済み）
・仕入・経費計上：処理中（未達分の請求書が○件残っております）
・消込作業：完了（入金消込率 98%） 【依頼事項（締切：11月5日（水）正午）】
以下の未達分について、担当営業様へご確認いただき、請求書の回収または検収日のご教示をお願いいたします。
詳細リストは添付のExcelをご参照ください。 ご多忙のところ恐縮ですが、ご対応のほどよろしくお願い申し上げます。 ────────────────────
経理部 〇〇 〇〇
内線：XXXX / Mail：[email protected]
────────────────────
Phân tích từ vựng email:
お疲れ様です (Otsukaresama desu): Chào tiêu chuẩn môi trường làm việc.
表題の件: Về việc tiêu đề (trong email).
現時点の進捗 (Genjiten no Shinchoku): Tiến độ tại thời điểm hiện tại.
未達分: Phần chưa đến/chưa nhận được (hóa đơn, chứng từ).
ご教示 (Go-kyōji): Xin vui lòng chỉ dẫn/cho biết (Keigo của 教える).
ご参照: Xin vui lòng tham khảo.
恐縮ですが (Kyōshuku desu ga): Rất xin lỗi/phiền toái (cụm mở đầu lịch sự khi nhờ vả).
ご対応のほどよろしくお願い申し上げます: Xin vui lòng xử lý vụ này giúp em (Câu kết chuẩn mực).
5. Lộ Trình Học Tập Hiệu Quả Năm 2026 (Roadmap 3-6-12 Tháng)
Đừng cố nhớAttributeError hết 500 từ vựng trên. Hãy theo lộ trình:
Giai đoạn 1: Tháng 1-3 (Foundation – Nền tảng)
- Mục tiêu: Nắm 100 từ vựng “Core” (In đậm trong bài viết: Khoản mục, Bút toán cơ bản, Thuế GTGT cơ bản, Tên 3 báo cáo, Tiền tệ/Ngân hàng).
- Hành động:
- Học song ngữ Bút toán (仕訳 – Shiwake): Val方 (Kari-kata) / 貸方 (Kashi-kata). Hiểu bản chất: Debit/Credit.
- Cài đặt Freee Demo (miễn phí 30 ngày) hoặc Money Forward Demo. Thực hành nhập: 現金出納帳, 振込, 経費精算.
- Học Keigo (Keigo cơ bản cho kế toán): いたします (Itashimasu), いただく (Itadaku), ご確認, ご対応, ご教示.
Giai đoạn 2: Tháng 4-6 (Application – Ứng dụng Nghiệp vụ)
- Mục tiêu: Xử lý được Monthly Closing (月次決算) cơ bản, hiểu luồng Invoice (インボイス制度).
- Hành động:
- Học sâu 消込 (Keshikomi) – Đối soát nợ/xóa nợ. Đây là kỹ năng “bán hàng” nhất.
- Nắm quy trình 年末調整 (Nenmatsu Chōsei) (Tháng 11-12 là cao điểm).
- Đọc thử 決算短信 (Kessan Tanshin) – Bản tóm tắt báo cáo tài chính của công ty Nhật niêm yết (disclosure) để quen format, thuật ngữ thực tế.
- Học từ vựng Excel tiếng Nhật: VLOOKUP (ブイルックアップ), Pivot Table (ピボットテーブル), 絶対参照 (ぜったいさんしょう – Absolute Reference), 条件付き書式 (じょうけんつきしょしき – Conditional Formatting).
Giai đoạn 3: Tháng 7-12 (Professional – Chuyên sâu & Chứng chỉ)
- Mục tiêu: Làm chủ Tax (税務), Fixed Asset (固定資産), Management Accounting (管理会計), Internal Control (内部統制).
- Hành động:
- Ôn thi 日商簿記2級 (Nissho Boki 2-kyū – Kế toán Nhật cấp 2). Đây là “bằng lái xe” bắt buộc để làm kế toán chuyên nghiệp tại Nhật/Doanh nghiệp Nhật. Nội dung bao gồm: Công ty Cổ phần, Hợp danh, Sản xuất, Khấu hao, Chứng khoán, Gộp báo cáo.
- Học J-GAAP vs IFRS vs VAS điểm khác biệt thuật ngữ (ví dụ: “Goodwill” = のれん – Noren, “Impairment” = 減損 – Genson).
- Tham gia các hội nhóm Kế toán tiếng Nhật 2026 (Facebook, LinkedIn, Zalo) để cập nhật luật mới (Luật điện tử 帳簿保存法 – Chōbo Hozonhō đã bắt buộc từ 2024, năm 2026 kiểm tra rất chặt).
6. Các “Cái Bẫy” (Pitfalls) Thường Gặp & Cách Tránh (Lessons Learned 2026)
Có thể bạn quan tâm: Tổng Hợp Từ Vựng Tiếng Nhật Bài 6 (minna No Nihongo) Chi Tiết Nhất 2026: Học Nhớ Nhanh, Ứng Dụng Lúc Lập
-
Nhầm lẫn “未払金” (Mibarai kin) vs “未払費用” (Mibarai hiyō):
- 未払金: Nợ xác định, đã nhận hóa đơn/chứng từ, chưa trả (Accounts Payable – Trade).
- 未払費用: Chi phí đã phát sinh, chưa nhận hóa đơn, ước lượng ghi nhận (Accrued Expenses). Sai phân loại -> Sai B/S, sai thuế.
-
Phân loại sai “前払費用” (Maebarai Hiyō) vs “前受収益” (Maeuke Shūeki):
- Trả trước = Tài sản (Asset). Nhận trước = Nợ (Liability). Đừng nhầm “Trước” (前 – Mae) là giống nhau.
-
Quên “消費税” (Shōhizei) khi nhập bút toán:
- Nhật Bản tách riêng thuế. Bút toán chuẩn:
借方: 仕入(税抜) / 仮払消費税 / 貸方: 買掛金(税込). Năm 2026 với Invoice System, phải kiểm tra 登録番号 (Tōroku Bangō) trên hóa đơn mới được tính仮払消費税(Thuế GTGT tạm khấu trừ).
- Nhật Bản tách riêng thuế. Bút toán chuẩn:
-
Sai “摘要” (Tekiyō – Diễn giải) khi nhập sổ:
- Viết tắt bừa bãi (vd: “交通費” không ghi tuyến đường, mục đích). Kiểm toán sẽ 指摘 (Shiteki – Chỉ trích/Phát hiện lỗi). Chuẩn:
YYYY/MM/DD 取引先名 内容 金額.
- Viết tắt bừa bãi (vd: “交通費” không ghi tuyến đường, mục đích). Kiểm toán sẽ 指摘 (Shiteki – Chỉ trích/Phát hiện lỗi). Chuẩn:
-
Không hiểu “支払サイト” (Shiharai Saito – Kỳ hạn thanh toán):
末締め翌月払い(Cuối tháng, trả tháng sau) vs末締め翌々月10日払い(Cuối tháng, trả 10 tháng 3 sau). Tính sai ngày -> Quản trị dòng tiền sai -> Mất uy tín với NCC.
7. Tài Nguyên & Công Cụ Hỗ Trợ Học Tập Năm 2026 (Resources)
7.1. Từ Điển & Tra Cứu Online (Bookmark ngay)
- Weblio 辞書 / Alc (Eijiro): Tra từ vựng chuyên ngành chính xác nhất (Có ví dụ câu).
- 国税庁ホームページ (NTA – Cục Thuế Quốc gia Nhật): Nơi chứa tất cả quy định thuế, mẫu biểu (様式 – Yōshiki), hướng dẫn (取扱い通達 – Toriatsukai Tsūtatsu) mới nhất 2026. Nguồn chính thống tuyệt đối.
- 会計用語辞典 (Kaikei Yōgo Jiten – Từ điển thuật ngữ kế toán): Các trang như
kaikei-words.com,boki-no-mori.com.
7.2. Kênh YouTube Học Kế Toán Tiếng Nhật (Miễn phí, Chất lượng cao)
- 「税理士YouTuber！！/ 税理士法人レガシィ」: Giải thích luật thuế, kế toán thực tế rất dễ hiểu.
- 「経理のお仕事 / 経理プラス」: Kỹ năng mềm, Excel, quy trình thực tế cho nhân viên kế toán.
- 「簿記講義 / フクシママスミ」: Dạy 日商簿記 3級, 2級 cực hay, chuẩn chương trình thi.
7.3. Sách Tham Khảo “Bàn Tay Phải” (Năm 2026 nên mua bản mới nhất)
- 『スッキリわかる 日商簿記3級・2級』 (Slip/Kiyoshi Takahashi – TAC Publishing): “Bí kíp” thi chứng chỉ, giải thích từ vựng cực cơ bản.
- 『図解 経理の基本と実務がよーくわかる本』 (図解シリーズ – Shuwa System): Hình ảnh minh họa luồng chứng từ, bút toán, báo cáo.
- 『プロフェッショナル経理の仕事術』 (Diamond-sha): Kỹ năng làm việc, email, báo cáo, thăng tiến.
7.4. Công Cụ Học Từ Vựng (SRS – Spaced Repetition)
- Anki / AnkiDroid: Tự tạo deck (bộ thẻ) từ các bảng trên. Cài add-on Japanese Support để hiển thị Furigana, Pitch Accent.
- Notion / Obsidian: Xây dựng “Second Brain” Kế toán Nhật. Tạo database: Từ vựng | Kanji | Reading | Nghĩa Việt | Ví dụ ngữ cảnh | Link luật liên quan | Tag (Thuế, Bán hàng, Chốt sổ…).
8. Xu Hướng Năm 2026: AI & Kế Toán Tiếng Nhật (AI x Accounting Japanese)
Năm 2026 không chỉ là năm con người học tiếng Nhật, mà là năm AI hỗ trợ kế toán tiếng Nhật.
OCR + AI (DX Suite, AI inside, LayerX): Đọc tự động hóa đơn Nhật (請求書, 領収書 – Ryōshūsho), trích xuất: 登録番号, 税率, 金額, 摘要 -> Đẩy tự động vào Freee/MF. Kế toán không còn gõ tay chứng từ, mà chuyển sang Review & Approve (確認・承認).
ChatGPT / Copilot cho Excel & Email: Viết mail Keigo, dịch thuật ngữ, viết Macro VBA, giải thích hàm Excel bằng tiếng Nhật.
Kỹ năng mới cần học: Prompt Engineering cho Kế toán (Viết prompt để AI phân loại khoản mục, kiểm tra sai sót bút toán, tóm tắt luật thuế mới).
Ví dụ Prompt: Hãy đóng vai Kế toán trưởng tại Nhật Bản. Phân tích bút toán sau theo chuẩn J-GAAP, chỉ ra lỗi (nếu có) và sửa lại: 借方: 交際費 10,000 / 貸方: 現金 10,000 (摘要: 取引先との食事代). Lưu ý quy định 接待交際費課税特例 2026.
9. Kết Luận: Hành Trình 1000 Dặm Bắt Đầu Từ Một “仕訳” (Shiwake)
Từ vựng tiếng Nhật chuyên ngành kế toán không phải là một biển từ khô khan để “học vẹt thi đỗ”. Đó là ngôn ngữ giao tiếp thực tế giữa bạn, sếp Nhật, đồng nghiệp, khách hàng, cơ quan thuế và phần mềm. Năm 2026, với sự bùng nổ của Invoice System (インボイス制度), Electronic Bookkeeping Law (電子帳簿保存法) và AI/Automation, người am hiểu từ vựng đúng – đủ – nhanh – ngữ cảnh sẽ nắm trong tay 주도 quyền (Initiative) trong công việc.
Hãy bắt đầu hôm nay bằng việc:
1. Mở Anki/Notion, tạo deck “Kế Toán Nhật 2026”.
2. Nhập 20 từ vựng Core nhất từ Phần 2.1 & 2.2 (Thu mua, Bán hàng).
3. Đăng ký tài khoản Freee Demo (freee.co.jp) -> Chuyển ngôn ngữ sang tiếng Nhật -> Bấm bừa các menu để quen icon/Kanji.
4. Học 1 câu Keigo email (Phần 4.1) và dùng ngay trong công việc/giả định.
Chúc bạn chinh phục “đỉnh cao” thuật ngữ kế toán tiếng Nhật, nâng cao giá trị bản thân và đạt được vị trí, thu nhập xứng đáng trong năm 2026 và những năm tiếp theo!
がんばってください！ (Ganbatte kudasai – Cố lên nhé!)
Phụ lục: Danh sách viết tắt phổ biến trên báo cáo/phần mềm Nhật (Cheatsheet nhanh)
前期 (ぜんき – Zenki): Kỳ trước (Prior Period)
当期 (とうき – Tōki): Kỳ này (Current Period)
翌期 (よくき – Yokuki): Kỳ sau (Next Period)
前年比 (ぜんねんひ – Zennenhi): So với năm trước (YoY)
対前年 (たいぜんねん – Taizennen): Đối năm trước
予算 (よさん – Yosan): Ngân sách (Budget)
実績 (じっせき – Jisseki): Thực tế (Actual)
差異 (さい – Sai): Chênh lệch (Variance)
残高 (ざんだか – Zandaka): Số dư (Balance)
前期末 (ぜんきまつ – Zenkimatsu): Cuối kỳ trước (End of Prior Period)
当期末 (とうきまつ – Tōkimatsu): Cuối kỳ này (End of Current Period)
繰越 (くりこし – Kurikoshi): Chuyển sang (Carry forward – B/F)
繰越 (くりこし – Kurikoshi): Chuyển qua (Brought forward – C/F) Tùy ngữ cảnh B/S hay P/L
摘要 (てきよう – Tekiyō): Diễn giải
科目 (かもく – Kamoku): Khoản mục (Account Title)
補助 (ほじょ – Hojo): Phụ trợ/Chi tiết (Sub-account/Detail)
部門 (ぶもん – Bumon): Bộ phận/Phòng ban (Department/Segment)